Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари, ҲУҚУҚБОН ИЖОДИ

АҚЛЛИ АЛЛОМАЛАР ва ДЕҲҚОН

muslim-3            Толиб ЁҚУБ

АҚЛЛИ АЛЛОМАЛАР ва  ДЕҲҚОН

            Бир-бирини яхши танийдиган, ёшликда бирга ўйнаб-ўсишган 2-3 та олим, 3-4 та турли соҳалар мутахассиси ва битта деҳқон ҳафтада бир марта чойхонада йиғилишиб ҳарфана ейишар, сўҳбат пайтида асосан олимлар ва мутахассислар гапирар, деҳқон эса жимгина эшитиб ўтирар экан. Ҳар сафар олимлар деҳқонга умуман тушунарсиз қандайдир юқори материялар ҳақида гапиришса, мутахассислар ўзларининг кашфиётлари ҳақида завқланиб сўз юритишарди. Баъзан сўҳбат кутилмаган мавзуга бағишланган пайти ҳам бўларди. Бир сафар гап ҳазил-мутойибага айланди ва сўҳбатдошларнинг бири эшак қандай ҳайвон, унинг ўта ўжарлигини ҳамма билади, халачўп билан ниқтамасанг ўла қолса ҳам юрмайди, унда фаросатнинг “ф”си ҳам йўқ, ҳатто сигирчалик “ақли” йўқ – сигирни ҳовлингдан далага ҳайдаб юборсанг, кечгача далада ўтлаб, кечқурун ўзи ҳовлингга кириб келаверади, дея жамоа олдига – нега? деган савол қўйди. Continue reading «АҚЛЛИ АЛЛОМАЛАР ва ДЕҲҚОН»

Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари, ҲУҚУҚБОН ИЖОДИ

ЮРТГА ҚАЙТИШ МУАММОСИ

Толиб ЁҚУБ

 

(Ярим ҳазил, ярим чин)

 

Шу кеча-ю кундузда мени ватанга, юртимиз Ўзбекистонга, қайтиш масаласи чулғаб олган. Бу ҳақиқий, чин масала – ҳазили йўқ! Бундан 1,5 йил илгари бу масала ҳаёлимга ҳам келмасди. Салкам 2 йил илгари Ўзбекистонда “келсанг ютаман” дейдиган исми Ислом, шарифи Карим бўлган аждаҳо бор эди. Ҳозир у йўқ – у ўлди! У 27 йил давомида яратган сиёсий тузум ҳам аста-секинлик билан ўлиб бораяпти, дейишмоқда Ўзбекистонда яшаётган таниш-билишлар. Илоҳим, шундай бўлсин! Чет элларда менга ўхшаган минглаб (балки ўнминглабдир?) ўзбекистонликлар шу орзу билан юришибди. Мен шу масала бўйича ҳар куни Озодлик Радиоси сайтини титкилайман. Кеча бундай хабар чиқди: “2005 йилдан буён Қирғизистон ва Россияда, 3 йилдан бери эса, Туркияда яшаётган Маъмура Раҳматова турмуш ўртоғи, қизи, ўғли, келини ва икки набираси билан Ўзбекистонга қайтишга қарор қилди…. Туркиядаги Ўзбекистон Бош консули ёрдамчисининг айтишича, агар Маъмура Раҳматова мурожаат қилса, унга ва оиласига Ўзбекистонга қайтиши учун қонун доирасида кўмак кўрсатилади. Continue reading «ЮРТГА ҚАЙТИШ МУАММОСИ»

Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари

КИМДИР ОБОД ЮРТНИ ХАРОБ ҚИЛАДИ, КИМДИР ХАРОБ ЮРТНИ ОБОД ҚИЛАДИ

Толиб ЁҚУБ

Қишлоғимиздан икки километрча нарида темирйўл разъезди бўлиб, СССР парчалангач, темирйўл ҳам, разъезд ҳам бора-бора харобага айланди. Разъездда пишиқ ғиштдан тикланган 4 хонали иморат бўлиб, атрофда яшовчи аҳоли унинг барча эшик ва деразаларини қўпориб олиб кетишган, иморат ҳувуллаб қолган эди. Ўша пайтда мен Тошкентда, оилам (аёлим ва болаларим) эса Жиззахда, ота-онамдан қолган ҳовлида яшарди. Мен аҳъён-аҳъёнда оиламдан хабар олган Тошкентдан Жиззахга машинамда келганимда шу разъезд ёнидан ўтар эдим. Бир сафар келганимда нимагадир разъезд олдида тўхтадим. Машинадан тушишим билан кўзим ўта хароб ахволда бўлган бир чолга тушди – соқол-мўйлови ўсиб кетган, устидаги кийими йиртиқ, кирдан ранг-рўйини билиб бўлмас даражада эди.

Continue reading «КИМДИР ОБОД ЮРТНИ ХАРОБ ҚИЛАДИ, КИМДИР ХАРОБ ЮРТНИ ОБОД ҚИЛАДИ»

Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари

ЎГИТЛАР

            Толиб ЁҚУБ

 

ТЎРТ БУЮК ДИН, ТЎРТ БУЮК ПАЙҒАМБАР, ЎН ЎГИТ ва ҲИЖОБ

 

              Ҳар қандай дин – ғоя, ҳар қандай ғоя – дин! Бу менинг фикрим эмас, бу – файласуфларнинг фикри. Дунёда динлар ва, демак, ғоялар кўп. Бу гапнинг акси ҳам тўғри – дунёда ғоялар ва, демак, динлар кўп. Дунёда беҳисоб ғоялар бор – уларнинг ҳар бирига инсониятнинг бир қисми ич-ичидан ишонади. Қандайдир ғояга ўнта одам ишонади, баъзисига мингта, баъзисига эса миллионлаб одам эътиқод қилади. Ғояни кашф этган инсонни унга эргашган ва ишонган одамлар даҳо (доҳий) дея тан олишади. Динда ҳам шундай – динда даҳони пайғамбар дейишади. Баъзи ғоялар инсонпарварликни тарғиб қилса, баъзилари эса инсонлар ва халқлар орасига раҳна солишга интилади. XIX-асрда миллати яҳудий бўлган германиялик файласуф Карл Маркс коммунистик ғояга асос солди. Унинг ғояси шу қадар жозибалик эди-ки, бу ғоя дунёдаги турли мамлакатларда юзмиллионлаб одамларни ўз ортидан эргаштирди – коммунистик ғоя динга, унинг асосчиси К.Маркс эса коммунистларнинг доҳий-пайғамбарига айланди. ХХ-асрда Германияда яна битта доҳий пайдо бўлди, уни немиснинг катта-ю-кичиги “фюрер” (доҳий) деб аташарди – бу нацизм ғоясига асос солган Адольф Ҳитлер эди. Унинг ғояси ҳам, К.Маркс ғояси каби, ўта жозибали эди, шунинг учун ҳам фан, техника, архитектура, адабиёт ва бошқа соҳаларда дунёга машҳур бўлган минглаб олим-у ёзувчиларни етиштириб берган немис халқини 15-20 йил ичида доҳий учун жонини ҳам аямайдиган фанатлар тўдасига айлантирди. Continue reading «ЎГИТЛАР»

Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари

ХАЛҚ ДУШМАНИ

Толиб Ёқубов: Қисқача таржимаи ҳол

 

Толиб Ёқубов – математик, физика-математика фанлари номзоди, доцент. 1941 йил 15 май куни Жиззахда туғилган, ўзбек. 1963 йилда Низомий номидаги Тошкент давлат педагогика институтининг математика факультетини тамомлаган. Аспирантурани В. Ленин номидаги Москва давлат педагогика институтида ва В. Ленин номидаги Кишинев давлат университетида ўтган. Номзодлик диссертациясини 1975 йилда Молдавия ССР Фанлар академиясида ҳимоя қилган. Сиёсий ва ҳуқуқ ҳимоя фаолияти учун ишдан бўшатилгунига қадар, 1992 йил 30 ноябргача “Алгебра ва сонлар назарияси” кафедрасида ишлаган. 1983 ва 1996 йилларда педагогика олий таълим муассасалари талабалари учун математик мантиқ бўйича иккита китоб чиқарган.Т. Ёқубов 1989 йил февраль ойида Ўзбекистон “Бирлик” Халқ ҳаракати сафига кирди ва 13 йил давомида “Бирлик” Халқ ҳаракати Марказий кенгаши раёсатига аъзо бўлди. Унинг таркибидан 2002 йил 19 май куни чиқиб кетди. Ўзбекистон Инсон Ҳуқуқлари жамияти (ЎИҲЖ) тузилганидан бери ҳуқуқ ҳимоя фаолияти билан шуғулланиб келган. Мазкур жамиятни 2001 йил 5 октябридан 2009 йил 6 майгача бошқарган. Икки марта уйланган, биринчи оиласидан бир ўғил ва бир қизи, иккинчи оиласидан бир ўғил ва уч қизи бор. Неваралари 13 та. 2006 йилдан бери Францияда истиқомат қилади. Continue reading «ХАЛҚ ДУШМАНИ»

Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари

НЕВАРАЛАРИМНИНГ ДУГОНАЛАРИ

Толиб ЁҚУБ

Жиззах туманидаги Тоқчилиқ қишлоғи Ўзбекистондаги минглаб қишлоқлардан бири. Уни бошқа қишлоқлардан афзал қиладиган бирорта шоху-бутоғи йўқ – ҳамма ёқда гувала, ё хом ғиштдан қурилган бир қаватли уйлар, кўчалари асфальт қилинган бўлса-да, ўнқир-чўнқир кўчаларда машина ҳайдасангиз кўнглингиз айнийди – бу 2006 йилнинг гаплари, ҳозир аҳвол қандайлигини билмайман, чунки мен 2006 йил июлида Ўзбекистондан чиқиб кетганман. Францияга биринчи бўлиб ўғлим Олим чиқиб кетди (9 февраль 2006 йил). Сабаби оддий – 2-3 йил ичида милиция унга қарши уч марта маъмурий ҳуқуқбузарлик айби билан, бир марта жиноят содир этиш айби билан иш қўзғатди. Ислом Каримов пайтида ёзилмаган бир қоида бор эди – унга кўра ҳукумат кучишлатар органларга: “мухолиф фикрдаги одамлар – Юсуф Жума каби шоирлар, Мамадали Маҳмуд каби ёзувчилар, Бахтиёр Ҳамро каби ҳуқуқбонларнинг ўзига тегмайсан, бошида уларнинг яқинлари (фарзанди, ака-укаси, тоға-жияни ва ҳоказо)ни қамайсан, товба қилмаса ўзини қамайсан” деган кўрсатма эди. Continue reading «НЕВАРАЛАРИМНИНГ ДУГОНАЛАРИ»

Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари

“ГРАЖДАНИН” – “ВАТАНДОШ”МИ?

Толиб ЁҚУБ

“ГРАЖДАНИН” – “ВАТАНДОШ”МИ?

Яқин-яқинларгача “гражданин” сўзи ўзбек тилида “фуқаро” дея аталарди. Бу сўз (фуқаро) арабча сўз бўлиб, “қашшоқ” сўзини англатар экан. 1992 йил 2 июльда Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси томонидан “Ўзбекистон Республикасининг фуқаролиги тўғрисида” қонуни қабул қилинди ва … барча ўзбекистонликлар бир кунда “қашшоқ”га айланишди. Турган гап, ўзбекча “қашшоқ” сўзи яхши сўз эмас – қулоққа оғир ботади. Continue reading «“ГРАЖДАНИН” – “ВАТАНДОШ”МИ?»

Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари

ШАРОФ АКА ҲАҚИДА БИЛГАНЛАРИМ

        Толиб ЁҚУБ

 

        Шароф ака (Рашидов) вафот этганини мен 1983 йил 31 октябрь куни Кишинёв шахрида эшитдим. Мен Молдавияга бир кун олдин учиб борган эдим. Борганимдан, меҳмонхонадан, келганимни билдириш учун илмий раҳбарим профессор Валентин Данилович Белоусовга қўнғироқ қилдим.

Continue reading «ШАРОФ АКА ҲАҚИДА БИЛГАНЛАРИМ»

Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари

КАСАЛ ТЕККАН ЖАМИЯТ

Толиб ЁҚУБ

ҚОНУН УСТУВОРЛИГИ

КАСАЛ ТЕККАН ЖАМИЯТ

Қонун устувор бўлмаган давлатда жамият сўзсиз оғир касалликга дучор бўлади – давлат идораларидаги коррупция, порахўрлик, таъмагирлик ва бошқа ижтимоий иллатлар касалликнинг мана-ман деган белгиларидир. «Томчи тошни кемиради” дея айтиб ўтишган зукко донолар. Томчининг тошни кемириши кўзга кўринмас жараён бўлганидек, ижтимоий иллатлар ҳам жамият ва давлатни кемириши деярли сезиларсиз, кўзга кўринмас жараёндир. Бу жараённи сезган ва тушунганлар ҳам бўлади, бироқ сезмаганлар сони жамиятда кўпроқ бўлгани сабабли ҳамма бунга ўрганиб қолади. Бундай жамиятни мутахассислар касал теккан жамият дейишади. Қишлоғимизда бир ўта камбағал оила бор эди. Оиланинг бу ҳолатини ҳар куни юзлаб одамлар кўрарди, бироқ бирортасининг ҳаёлига “Нега бу оила ўта хароб аҳволда яшайди?” деган фикр келмас эди – одамлар ўрганиб қолишган эди! Continue reading «КАСАЛ ТЕККАН ЖАМИЯТ»

Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари

“ЭШАК ЕМИ” ТОШДИРАДИГАН ТУЗУМ

Толиб ЁҚУБ

 

Ушбу мақоламда мен “демократия” сўзини биринчи ва охирги марта ишлатаман, чунки чет элларда яшаётган ва ҳар бир нарса, ҳодиса ва нуқтаи-назарни ислом дини лупаси [Лупа – нарса, тасвир ва расмни катталаштириб кўрсатадиган оптик асбоб] остида тахлил қиладиган баъзи ватандошларимизнинг баданига мазкур сўзни ўқигандаёқ “эшак еми” тошади. Агар мақолани ёзиш давомида мазкур сўзни ёзишга эҳтиёж сезсам, мен уни “ҳалиги сўз” ёки “ҳалиги тузум” дея ёзиб кетавераман. Табиий, ўша ватандошларнинг баданига “эшак еми”ни ҳуда-беҳудага тошдирмаслик учун, албатта. Мени мазкур мақолани ёзишга ундаган нарса яқинда Францияга келиб кетган қизим Озоданинг менга берган бир саволи бўлди. Озода уйимизга кириб келганда қоронғулик тушган эди. Эртаси куни эрталаб шаҳарни айлангани чиқдик. Бир кафеда чой ичиб ўтирганимизда Озода ажабланиб: “Дада, шаҳарларингда милиция кўринмайди-я” дея сўради. Мен тушунтирдим: Continue reading «“ЭШАК ЕМИ” ТОШДИРАДИГАН ТУЗУМ»

Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари

ЎҒРИНИНГ  ЧЕМПИОНГА  АЙЛАНИШИ

Толиб ЁҚУБ

 

Мен Болгариянинг пойтахти Софияга икки марта борганман. Офиси Австриянинг Вена шаҳрида бўлган Инсон Ҳуқуқлари Халқаро Хельсинки Федерацияси (ХХФ)га аъзо бўлган Болгария Инсон Ҳуқуқлари Комитети (БИҲК) ўзининг йиллик мажлисларига мени меҳмон-кузатувчи сифатида икки марта таклиф қилган эди. Бир сафар БИҲКнинг офисидаги китоблар орасида ўрта масофаларга югуриш бўйича бир неча марта Болгария чемпиони бўлган, кейинчалик спорт журналистикаси соҳасида кўп мақолалар ва китоблар ёзган бир журналистнинг рус тилида ёзилган чоғроққина бир китоби менинг диққатимни ўзига тортди – китобнинг 1-2 саҳифасини ўқигач, у мени шу қадар ўзига мафтун этди-ки, мен уни бир ўтиришда ўқиб тугатдим. Китобнинг номини аниқ эслай олмайман, алас-алас эслашимча унинг номи »Менинг ўғри чемпион укагинам»га яқин эди. Continue reading «ЎҒРИНИНГ  ЧЕМПИОНГА  АЙЛАНИШИ»

Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари

СУНЪИЙ ИҚТИДОР (ИНТЕЛЛЕКТ)

Толиб ЁҚУБSham ko`targan ko`r

    9 декабрьда Озодлик Радиоси рус хизматининг сайтида Радио мухбири асл польшалик, бироқ Буюкбританиянинг Кембриж университетида ишлайдиган ёш бир олим билан уюштирган интервьюсини ўқидим. Интервью сунъий иқтидор (интеллект)га бағишланган экан. Сунъий интеллект нима? Маълум-ки, жонли мавжудодлар орасида фақат инсон юксак интеллектга эга – бу ақл, идрок, жонли тил, информацияни излаб топиш, уни ўқиш, кўриш, эшитиш, қайта ишлаш ва узатиш (бошқалар билан »баҳам кўриш»)дир. Continue reading «СУНЪИЙ ИҚТИДОР (ИНТЕЛЛЕКТ)»

Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари, ҲУҚУҚБОН ИЖОДИ

ЯНА МИЛЛИЙ ИСМ-ШАРИФЛАР ҲАҚИДА

 

Толиб ЁҚУБОВ
Толиб ЁҚУБОВ

Толиб ЁҚУБ

(Ташаббус)

    Чор Россияси ва СССР пайтида Марказий Осиёда, хусусан ҳозирги Ўзбекистонда, руслаштириш сиёсати олиб борилгани ҳақида минглаб мақолалар ёзилди, турли анжуманларда гапирилди, мустақиллик йилларида мазкур сиёсат оқибатларини йўқотишга чақириқлар бўлди. Ўзбекистон 25 йилдан бери мустақиллик шароитида яшамоқда. Нима ўзгарди? Афсус, ҳеч нарса ўзгарган эмас! Ўша-ўша эски ҳаммом, эски тос! Эски тослардан бири исм-шарифларимизда русча »ов», »ев», »ова», »ева», »вич» ва »на» қўшимчаларнинг ҳанузгача сақланиб қолаётганидир. Continue reading «ЯНА МИЛЛИЙ ИСМ-ШАРИФЛАР ҲАҚИДА»

Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари

ТАҚИҚЛАНГАН ТАШКИЛОТ

Tolib Yoqubov-2Толиб ЁҚУБ

 

ҚАНАҚА  ТАШКИЛОТ  ТАҚИҚЛАНГАН  ҲИСОБЛАНАДИ?

 

2016 йил 21 октябрьда Ўзбекистон Республикаси Бош вазири ва Президент вазифасини вақтинчалик бажарувчи Шавкат Мирзиёев »Суд-ҳуқуқ тизимини давомли ислоҳ қилиш, фуқаролар ҳуқуқи ва эркинликларини ишончли ҳимоя қилиш чора-тадбирлари ҳақида»ги фармонга имзо чекди. Айтилишича, мазкур фармон суд-ҳуқуқ тизимини давомли демократиялаштириш ва либераллаштириш, суд, ҳуқуқ-тартибот ва назорат органлари фаолиятининг самарадорлигини ошириш, аҳолининг одил судга ишончини ошириш, қонун устиворлигини таъминлаш ва жамиятда қонунчиликни мустаҳкамлаш мақсадида қабул қилинган. Авваломбор айтиб ўтиш керак-ки, Ислом Каримов пайтида худди шу тахлитда ёзилган фармонлар ўнлаб марта қабул қилинган. Ўша фармонлардаги »давомли ислоҳ қилиш», »демократиялаштириш», »либераллаштириш», »самарадорлигини ошириш», »аҳоли ишончини ошириш», »қонун устиворлигини таъминлаш», »қонунчиликни мустаҳкамлаш» каби сохта ваъдаларлардаги »…иш» ва »…аш»лардан олдин »чуқур» сўзи ишлатиларди. Бироқ, … мазкур фармонлар ҳаётга татбиқ этилганини халқ кўргани ҳам, эшитгани ҳам йўқ! 2016 йил 21 октябрьда имзоланган фармон Каримов имзолаган фармонларга деярли ҳасан-ҳусандай ўхшашлиги унинг тақдирини ҳам Каримов фармонлари тақдирига ўхшатмасмикин? Илоҳо, ўхшатмасин! Continue reading «ТАҚИҚЛАНГАН ТАШКИЛОТ»

Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари

ЎЗБЕКИСТОННИНГ ЯНГИ РАҲБАРЛАРИ ДИҚҚАТИГА

maxresdefaultёҳуд

ИСЛОМ КАРИМОВ МЕРОСИ – КОММУНИСТИК ТУЗУМ ВА АТАМАЛАРДАН

ВОЗ КЕЧИШ ВАҚТИ КЕЛДИ

Толиб ЁҚУБОВ

(Тарих ва Таклиф)

7-қисм

Ўзбекистоннинг посткаримов раҳбарлари ёзаётган мақолаларим учун (олдинги олтитаси Фейсбукка қўйилган)

мендан хафа бўлишадими-йўқми, билмайман, лекин атрофга жиддий назар билан қараган ҳар қандай инсон Ислом

Каримовдан оғир мерос қолганини кўра олади – бу коммунистик меросдир. Ҳамма соҳада! Сиёсатда ҳам, иқтисодда ҳам,

ижтимоий ҳаётда ҳам, маданиятда ҳам … Continue reading «ЎЗБЕКИСТОННИНГ ЯНГИ РАҲБАРЛАРИ ДИҚҚАТИГА»

Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари

ЎЗБЕКИСТОННИНГ ЯНГИ РАҲБАРЛАРИ ДИҚҚАТИГА

 

Толиб ЁҚУБОВ

ЎЗБЕКИСТОННИНГ ЯНГИ РАҲБАРЛАРИ ДИҚҚАТИГА

ёҳуд

ИСЛОМ КАРИМОВ МЕРОСИ – КОММУНИСТИК ТУЗУМ ВА АТАМАЛАРДАН

ВОЗ КЕЧИШ ВАҚТИ КЕЛДИ

(Тарих ва Таклиф)

6-қисм

МИЛЛИЙ ВАЛЮТА ИСЛОҲОТИ – ЗАМОН ТАЛАБИ

Tolib Yoqubov-2Кўп соҳаларда Ислом Каримов юргазган сиёсат дунё жамоатчилигининг олдида шарманда бўлди, бироқ энг катта шармандалик миллий валюта (сўм)ни конвертациясида юзага келди. 90-чи йиллар бошида мен бир мақоламда мустақилликни мустаҳкамлаш учун Ўзбекистон ҳукумати уч соҳада Россияга қарам бўлмаслиги: 1) имкон қадар тезроқ Россия рублидан ўзга ўзининг миллий
валютасини шакллантириш; 2) Ўзбекистон армияси сафларида хизмат қилаётган рус (шу жумладан россиялик) офицерларини истеъфога чиқариш; 3) мамлакатда яшаётган рус аҳолиси Ўзбекистондан Россияга оммавий кўчишини миллий нафрат орқали амалга оширилмаслиги кераклиги ҳақида ёзган эдим. Мутлақо янги валютани ишлабчиқариш, уни муомалага киритиш ва янги банк системасини йўлга қўйиш, табиий, осон иш эмас. Буни амалга ошириш учун ҳукумат камида бир ёки бир ярим йил тинимсиз ишлаши керак. Ҳамма вақт атрофига олазарак назар ташлаб ишлашга ўрганган И.Каримов Россия рублидан зўрға воз кечди ва биринчи миллий валюта сифатида сўм-купонни муомалага киритди. Сўм-купон 1994 йил ўрталаригача »хизматда» бўлди, бироқ конвертациянинг »к»сига ҳам яқинлашмади. Аксинча, сўм-купон нархлар ҳакалак отиб кўтарилиб кетишига сабаб бўлди.
Continue reading «ЎЗБЕКИСТОННИНГ ЯНГИ РАҲБАРЛАРИ ДИҚҚАТИГА»

6-ЎЗГАЧА ФИКРЛИЛИККА ҚАРШИ ДАВЛАТ СИЁСАТИ, Азам ФОРМОНОВ, Алишер Караматов, Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари

ХАЛҚ ВА ҲУКУМАТ

          

Tolib YOQUBOV
Tolib YOQUBOV

     Толиб ЁҚУБОВ

ХАЛҚ  ВА  ҲУКУМАТ  

                 Қонун асосида бошқариладиган ҳар қандай давлатнинг Асосий Қонуни халқ намоёнда (депутат)ларидан иборат Парламент халқ номидан қабул қилган Конституция ҳисобланади. Ўзбекистон Республикаси шундай давлатларнинг бири. Унинг Конституциясининг муқаддима (преамбула)си қуйида келтирилган. Continue reading «ХАЛҚ ВА ҲУКУМАТ»

Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари

ЎЗБЕКИСТОННИНГ ЯНГИ РАҲБАРЛАРИ ДИҚҚАТИГА

 

Tolib YOQUBOV
Tolib YOQUBOV

Толиб ЁҚУБОВ

 

ЎЗБЕКИСТОННИНГ  ЯНГИ  РАҲБАРЛАРИ  ДИҚҚАТИГА

ёҳуд

ИСЛОМ  КАРИМОВ  МЕРОСИ – КОММУНИСТИК  ТУЗУМ  ВА  АТАМАЛАРДАН

ВОЗ  КЕЧИШ  ВАҚТИ  КЕЛДИ

(Тарих ва Таклиф)

1-қисм

 

Ислом Каримов 1989 йил июнида СССР Компартияси Сиёсий бюроси томонидан Ўзбекистон Совет Социалистик Республикаси (ЎзССР)нинг давлат раҳбари этиб тайинланганда ўзбек тилини мутлақо билмас эди.
Continue reading «ЎЗБЕКИСТОННИНГ ЯНГИ РАҲБАРЛАРИ ДИҚҚАТИГА»

Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари

НАҒЗИ  ТЎҚ  ХАЛҚ

Tolib YoqubovТолиб ЁҚУБОВ

    Жиззахликлар шевасида »нағзи тўқ инсон» деган ибора бор, бироқ мен »нағзи тўқ» иборсини бошқа бир ўхшаш ибора билан ифода эта олмайман. Мен бу иборани одамлар оғзидан кўп маротаба эшитганим ва бу ибора кимга қарата айтилган бўлса, ўша одамларни яхши таниганим учун мазкур ибора инсон энг яхши ҳислатларга эга эканини англатишини тушунган эдим. Шундай қилиб, ҳикоямнинг давомида »НТИ», »НТХ», »НТД» қисқартмалар мос равишда »нағзи тўқ инсон», »нағзи тўқ халқ» ва »нағзи тўқ давлат» ибораларини билдиради. Ҳикоямни »нағзи тўқ инсон»нинг кимлиги, унинг табиати қандай эканлигини тушунтиришдан бошлайман. Continue reading «НАҒЗИ  ТЎҚ  ХАЛҚ»

Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари

ҚУЛЛИК БИЛАН ЖАЗОЛАШ – 2-қисм

Толиб Ёқубов

Ҳуқуқ эгаси (субъекти) ва унинг ҳужжатларда акс эттирилиши

Slaveholder GovernmentЮқорида келтирилган мисоллар очиқда юрган одамлар ҳаётидан келтирилди. Юзминглаб қамоқларда ўтирганлар-чи? Аввало, “ҳуқуқ эгаси” тушунчаси ва унга “Фуқаролик ва сиёсий ҳуқуқлар ҳақида халқаро пакт”и ҳамда Ўзбекистон Республикаси Конституциясида қандай ёндошилганини қараб чиқайлик. Шундай қилиб: Continue reading «ҚУЛЛИК БИЛАН ЖАЗОЛАШ – 2-қисм»

Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари

ҚУЛЛИК БИЛАН ЖАЗОЛАШ – 1-қисм

Толиб Ёқубов

            Қуллик ва меҳнат муҳожирлари 

             Slaveholder Government   Қул ва қулдорлик нима? Бир инсон иккинчи инсоннинг мулкига айлантирилган бўлса, биринчи инсон – қул, иккинчиси – қулдор, дейилади. Қул ҳам одамлар қатори ейди, ичади, ухлайди, ишлайди. Ҳатто уйланиши ва бола-чақа орттириши мумкин. Қул фақат қулдор учун ишлайди. Моддий манфаатдорлиги (еб-ичишдан ташқари) ё йўқ, ёки номига. Қул ҳеч қачон ўзининг меҳнатига яраша (эквивалент) ҳақ олмайди. Инсон сифатида қулнинг юқорида айтилган ҳуқуқлардан ташқари бошқа ҳуқуқлари ё йўқ, ёки минимумга келтирилгандир. Қулдор қулини бошқа қулдорга сотиши мумкин. Икки хил қулликни бир-биридан фарқлаш керак: инсонни инсон томонидан қул қилиниши ва инсонни давлат томонидан қул қилиниши. Қулликнинг биринчи типи одамлар қабила-қабила бўлиб яшаган замонларга бориб тақалади. Бир қабила иккинчисини урушда енгса, асирлар қул қилинган. Continue reading «ҚУЛЛИК БИЛАН ЖАЗОЛАШ – 1-қисм»

Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари, Тўлқин ҚОРАЕВ

МУСУЛМОН ЎЗБЕКЛАР ҳақида

Толиб Ёқубов

 

            Мен диний уламо эмасман, ислом динидан саводим ўта саёз. Бироқ менинг отам мулла Ёқуб исломдан анчагина саводли инсон эдилар. Отамдан кўп ҳикматларни эшитганман. Отамга бир қанча одамлар мутлақо асоссиз ёмонлик қилишганига гувоҳ бўлганман. Отамиз: “Худога солдим” деб қўяқолар эдилар. Ўша одамлар қазо куни келганда молга ўхшаб бўкириб ўлганлари бўлган, бадани ситилиб-ёрилиб ўлганлари бўлган, ҳаром ўлганлари, яъни ўлиги 3-4 кун қаровсиз қолиб кетганлари бўлган, ва ниҳоят, ичкиликка берилиб, ариқларнинг ичида юмалаб ётиб ўлиб кетганлари бўлган. Бу гапларим отамни мақташга қаратилган эмас, балки Яратганга тўлиқ ишончнинг кучини кўрсатишга қаратилган. Continue reading «МУСУЛМОН ЎЗБЕКЛАР ҳақида»

Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари

ДИКТАТОРНИНГ ДУШМАНИ КИМ?

            Ушбу мақола 1996 йилда ёзилганган бўлса-да, у ҳанузга қадар ўз актуаллигини йўқотган эмас, деб ҳисоблайман.

            Мақолада кўтарилган масала инсон ҳуқуқлари билан узвий боғлиқ бўлгани учун уни ҳурматли ўқувчилар диққатига ҳавола қилмоқчимиз.

Толиб Ёқубов

7 март 1996 й.

ДИКТАТОРНИНГ ДУШМАНИ КИМ?

            Демократик тузумларда ҳар қандай диктатурага, айниқса мутлоқ диктатурага, йўл қўйилмайди. Бунинг сабаби шу-ки, демократик тузум шароитида яшаётган халқлар битта умумфалсафий ҳақиқатни яхши тушуниб етганлар. Мазкур ҳақиқат кўпчиликка таниш: ҳокимият одамни айнитади, мутлоқ ҳокимият эса мутлоқ айнитади. Continue reading «ДИКТАТОРНИНГ ДУШМАНИ КИМ?»

Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари

ЎЗБЕКИСТОНДА ЙЎҚ УЧ ҚОНУН ҲАҚИДА

ёхуд КОММУНИСТИК ЛИДЕР

RAQQOS
RAQQOS

Толиб Ёқубов

 Мустақил Ўзбекистонда “Ўзбекистон Республикаси Президенти импичменти ҳақида”, “Миллий хавфсизлик хизмати ҳақида” ва “Милиция ҳақида” қонунлари ҳеч қачон бўлмаган. Мустақиллик куни 21 марта тантаналар билан нишонланди, деярли барчасида давлат раҳбари Ислом Каримов қанот қоқиб ўйнади. Олдимизда бу кунни 22-чи марта нишонлаш турибди. 22 йилдан бери бир одам мамлакатни бошқариб келаяпти. СССР тарихига қарасак, В.Ленин уни 5 йил, И.Сталин 31 йил, Г. Маленков ва Ю.Андропов 2 йилдан, Н.Хрушчев 9 йил, Л.Брежнев 18 йил, К.Черненко 1 йил ва М.Горбачёв 6 йил  бошқаришган. Continue reading «ЎЗБЕКИСТОНДА ЙЎҚ УЧ ҚОНУН ҲАҚИДА»

Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари

ЎЗБЕКИСТОНДА ЙЎҚ УЧ ҚОНУН ҲАҚИДА

олиб Ёқубов

 Мустақил Ўзбекистонда “Ўзбекистон Республикаси Президенти импичменти ҳақида”, “Миллий хавфсизлик хизмати ҳақида” ва “Милиция ҳақида” қонунлари ҳеч қачон бўлмаган. Мустақиллик куни 21 марта тантаналар билан нишонланди, деярли барчасида давлат раҳбари Ислом Каримов қанот қоқиб ўйнади. Олдимизда бу кунни 22-чи марта нишонлаш турибди. 22 йилдан бери бир одам мамлакатни бошқариб келаяпти. СССР тарихига қарасак, В.Ленин уни 5 йил, И.Сталин 31 йил, Г. Маленков ва Ю.Андропов 2 йилдан, Н.Хрушчев 9 йил, Л.Брежнев 18 йил, К.Черненко 1 йил ва М.Горбачёв 6 йил  бошқаришган. Continue reading «ЎЗБЕКИСТОНДА ЙЎҚ УЧ ҚОНУН ҲАҚИДА»

Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари

ТОМИ КЕТГАНГА ЎХШАЙДИ

ёҳуд

КИМ УРУШГА, ҚОН ТЎКИШГА ЧОРЛАМОҚДА

  Толиб Ёқубов

Abdurahim po`lat
Абдураҳим Пўлатов: Ўзбек қайтадан миллат бўлиш йўлида ўн минглаб, Марказий Осиёдаги мавқесини тиклаш йўлида эса юз минглаб, балки, миллионлаб қурбон беришга маҳкум

Дунёдаги бирорта давлат Конституциясида урушга, қирғинга даъват қилиш, чорлаш ёзилмаган бўлса керак, аксинча бундай қусур қораланади ва тақиқланади.  Мен атайлаб, балки унда урушга даъват қилиш олқишланганмикин, дея Ўзбекистон Конституциясига қарадим. Йўқ, унинг 57-моддасида урушга чорлаш тақиқланган экан. Мана ўша модда:

Конституциявий тузумни зўрлик билан ўзгартиришни мақсад қилиб қўювчи, республиканинг суверенитети, яхлитлиги ва хавфсизлигига, фуқароларнинг конституциявий ҳуқуқ ва эркинликларига қарши чиқувчи, урушни, ижтимоий, миллий, ирқий ва диний адоватни тарғиб қилувчи, халқнинг соғлиғи ва маънавиятига тажовуз қилувчи, шунингдек ҳарбийлаштирилган бирлашмаларнинг, миллий ва диний руҳдаги сиёсий партияларнинг ҳамда жамоат бирлашмаларининг тузилиши ва фаолияти тақиқланади.

Бироқ олти кун илгари www.harakat.net сайтига кирсам Абдураҳим Пўлатов номли шарлатан бир ўзбек сиёсатчиси «Ўзбек қайтадан миллат бўлиш йўлида ўн минглаб, Марказий Осиёдаги мавқесини тиклаш йўлида эса юз минглаб, балки, миллионлаб қурбон беришга маҳкум» номли мақола ёзибди. Шу мақоладан парчалар келтириб, тушунган-тушунмаганларимни баён этиб бораман. Continue reading «ТОМИ КЕТГАНГА ЎХШАЙДИ»

Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари

КАРИМОВ РЕЖИМИНИНГ ЖИНОЯТЛАРИ

Islom Karimov
Ўзбекистон ҳукумати битта Киштут қишлоғи аҳолисини мажбўрий кўчириш билан чегараланган эмас, Киштутдан кейин бирин-кетин чегара бўйлаб жойлашган 20 дан ортиқ барча қишлоқлар аҳолисини Сурхандарёнинг бир неча туманлари ҳудудларига кўчирди, ўн минглаб одамларнинг ҳаётига раҳна солди.

Толиб Ёқубов

2000 йил июль ойининг бошларида Ўзбекистоннинг марказий газеталарида Сурхандарё вилоятининг Сариосиё ва Узун туманлари тоғли ҳудудларида “Ўзбекистон исломий ҳаракати” (ЎИҲ) жангарилари пайдо бўлди, отишмалар натижасида қурбонлар бор, деган хабарлар ёзилди. Шу муносабат билан Ўзбекистон Инсон Ҳуқуқлари Жамияти (ЎИҲЖ) шу йилнинг 18 августида баёнот тарқатиб, унда хусусан ушбуни ёзган эди: (Парча):“Ҳарбий ҳаракатлар бўлаётган ҳудудлардан келаётган хабарларнинг саёзлиги ва юқори лавозимли расмий шахсларнинг туманли шархлари содир бўлаётган воқеаларни чуқур ва объектив баҳолашга тўсқинлик қилмоқда. Ўзбекистон ичидаги ва унинг ташқарисидаги нуфузли сиёсий кучлар “халқаро терроризм” ва ислом экстремизми атрофида психоз ва шов-шувни кучайтирган ҳолда ҳарбий- сиёсий кризисни қиздираётганлари факти одамни сергак тортишга мажбур этади”. (Тамом). Continue reading «КАРИМОВ РЕЖИМИНИНГ ЖИНОЯТЛАРИ»

Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари

ЗУЛМКОРНИНГ ТИЛИДАГИ ВА ДИЛИДАГИ ГАПИ

Толиб Ёқубов

Сиз менинг тинчлигимни бузаяпсизлар,

мен сизларнинг ҳаётингни бузаман 

3-чи қисм

Мақола сўнгида мен Каримов тинчлигини энг жиддий бузганлар – андижонлик тадбиркорлар ҳақида тўхталмоқчиман. Бошдан бош Каримов сиёсатининг негизи (марказий нуқтаси): бирор шахс ёки бирор гуруҳ халқни у ёки бу маънода ўз ортидан эргаштириш салоҳиятига эришса, уни дарҳол фалаж ҳолга тушириш (иқтисодий сиқувга олиш, сазойи қилиш, калтаклаш, қамаш, ўлдириш ва б.)дан иборат бўлганини “Бирлик” халқ ҳаракати ва “Эрк” партияси ўз бошидан ўтказгани ҳаммага маълум. Андижонлик тадбиркорлар минглаб иш жойлари ташкил этишган, ишчиларга муносиб ҳақ тўлашган, болалар боғчалари очишган, кам таъминланган оилалар фарзанларининг суннат тўйларини ўтказишган, йигитларни уйланиш харажатларини кўтаришган ва ҳ. Continue reading «ЗУЛМКОРНИНГ ТИЛИДАГИ ВА ДИЛИДАГИ ГАПИ»

Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари

ЗУЛМКОРНИНГ ТИЛИДАГИ ВА ДИЛИДАГИ ГАПИ

Толиб Ёқубов

Сиз менинг тинчлигимни бузаяпсизлар,

мен сизларнинг ҳаётингни бузаман 

2-чи қисм

              Аслида “Бирлик” халқ ҳаракати ва “Эрк” партиясининг давлат рўйхатидан ўтказилиши 1991 йил 29 декабрга белгиланган умумхалқ президентлик сайловлари олдидаги Каримовнинг чуқур ўйланган найранги эди. Уни биров тушунди, биров тушунмади. Баъзи зукко одамларнинг “Бу рўйхатга олиш узоққа чўзилмайди, яқинда бекор қилишади” деганини эшитганман. Шундай бўлиб чиқди ҳам. 1989 йил ва 90-чи йиллар бошида Каримовнинг тинчлигини биринчи бўлиб бузган икки ташкилотнинг қўлига рўйхатдан ўтганлиги ҳақида гувоҳнома бериб сиёсий майдонда бемалол “ўйнатиб” қўйиш унинг “Сенлар менинг тинчлигимни буздинг, мен сенларнинг ҳаётингни бузаман” деган принципига мутлақо тўғри келмас эди. Continue reading «ЗУЛМКОРНИНГ ТИЛИДАГИ ВА ДИЛИДАГИ ГАПИ»

Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари

ЗУЛМКОРНИНГ ТИЛИДАГИ ВА ДИЛИДАГИ ГАПИ

Толиб Ёқубов

Сиз менинг тинчлигимни бузаяпсизлар,

мен сизларнинг ҳаётингизни бузаман  

1-чи қисм

 

            Бу – ҳар қандай зулмкор давлат раҳбарининг сиёсий ва диний мухолифат вакиллари, ҳуқуқбонлар, мустақил журналистлар ҳамда мухолиф кайфиятдаги ҳар бир фуқарога нисбатан айтадиган ёки айтмоқчи бўлган гапидир. Баъзи содда одамлар: “Йўғ-э, қандай қилиб бу раҳбар ҳар бир мухолиф одамга бу гапни айтишга вақт топади? У ҳолда у бирорта бошқа иш қилмай, эрталабдан кечгача фақат шу иш билан шуғулланиши керак-ку!” дейиши мумкин. Давлат раҳбари мамлакатда ягона зулмкор одам бўлса эди, тўғри, у фақат шу иш билан овора бўлиб қоларди. Бироқ зулмкор раҳбар ўз атрофига мамлакатдаги ўн (балки юз) минглаб зулмкор одамларни йиғади ва “Ким менинг тинчлигимни бузса, сиз унинг ҳаётини бузишингиз керак!” деб амр қилади ва уларга турли лавозимлар ва имтиёзлар беради. Бу ишни жон-дили билан бажарадиганлар ҳам сон-мингта топилади. “Йўқ, бу ишни мен қила олмайман” деганлар ҳам бўлди. Бундайларнинг ҳаётини биринчилар қаторида буздилар. Буни 90-чи йиллар бошида ўз кўзимиз билан кўрганмиз. Continue reading «ЗУЛМКОРНИНГ ТИЛИДАГИ ВА ДИЛИДАГИ ГАПИ»

Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари

Гени ўзгартирилган сиёсий тузум

Толиб Ёқубов

 

           download Яқинда Канадада яшаётган, кучга тўлган бир ватандош йигит билан скайпда гаплашдим. Сўҳбат давомида озиқ-овқат ҳақида ҳам фикр алмашдик. Канадада яшаётган ватандошнинг айтишича у яшаётган вилоят гўшт экспорт қилар экан, гўшт шу қадар сероб экан-ки, унинг нархи Ўзбекистондаги нархдан ҳам арзон экан. Бироқ, деди у, гўшт еяётганингизда у гўштми, бошқа нарсами – билмайсиз, маза-матраси йўқ, ҳайвонни табиий озуқа билан эмас, чамаси, уни тез семиртирадиган, гени ўзгартирилган озуқа билан боқилиши туфайли бу жараён гўштнинг таъмига салбий таъсир этган бўлиши мумкин, – деди у. Францияда ҳам ахвол худди шундай эканлигини мен ҳам гапирдим. Масалан, магазин ёки бозордан сотиб олганингиздан икки кун ўтгач, олманинг устида қора доғлар пайдо бўла бошлайди, яъни ирий бошлайди. Барча меваларнинг кўриниши тиллодай, бироқ, канадалик йигит айтганидай, маза-матраси йўқ. Continue reading «Гени ўзгартирилган сиёсий тузум»

Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари

БУЗИШ – осон, ТИКЛАШ – қийин

islom karimov-3
Чорак аср давомида Ислом Каримов ҳамма нарсани бузиб бўлди: маънавиятни ҳам, маданиятни ҳам, илму-фанни ҳам, иқтисодни ҳам, сиёсатни ҳам, дин-диёнатни ҳам.

            Толиб Ёқубов

            Башарасини биров ёқтирадиган, биров ёқтирмайдиган, 1992 йили биринчилар қаторида чет элга чиқиб кетган бир ўзбек сиёсатчиси ўз халқини “қорамол” деб аташни ўрганди. Бу иборани у ўз сайтида таборо кўп ишлатмоқда. Шу қатори у ўзини ҳам қорамол деб ҳисоблайдми-йўқми, менга қоронғу. Оддий мантиқ бўйича, у халқни қорамол деб атаётган пайтда “мендан бошқа” дея чеклов қўймаётганига қараганда, унинг ўзи ҳам қип-қизил қорамол бўлиши керак. Зукко аждодларимиз халқни ҳақорат қилганларни қорамол деб атаганларини биламиз. Ўнинг ўзидан бошқа бешта-ўнта яқин қариндош-уруғи ҳам бўлса керак. Улар-чи? Унинг: “Менинг қариндош-уруғим, бола-чақам ҳам қорамол” деб ёзганини мен учратмаганман. Шахсан мен уларнинг қорамоллигига ишонмайман. Бу қорамол сиёсатчининг бахтига “яхшиям-ки” Ўзбекистонда интернетга қаттиқ тўсиқ қўйилган, халқ унинг сайтини ўқий олмайди, амал-тақал қилиб ўқийдиганлари 1-2 фоиздан ошмайди. Бахти шунда-ки, агар халқ унинг сайтини бемалол ўқий олганда эди, у ватанга борса одамлар уни уриб ўлдириши бир неча кунда содир бўлар эди. Continue reading «БУЗИШ – осон, ТИКЛАШ – қийин»

Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари

БУЗИШ – осон, ТИКЛАШ – қийин

Толиб Ёқубов

Башарасини биров ёқтирадиган, биров ёқтирмайдиган, 1992 йили биринчилар қаторида чет элга чиқиб кетган бир ўзбек сиёсатчиси ўз халқини “қорамол” деб аташни ўрганди. Бу иборани у ўз сайтида таборо кўп ишлатмоқда. Шу қатори у ўзини ҳам қорамол деб ҳисоблайдми-йўқми, менга қоронғу. Оддий мантиқ бўйича, у халқни қорамол деб атаётган пайтда “мендан бошқа” дея чеклов қўймаётганига қараганда, унинг ўзи ҳам қип-қизил қорамол бўлиши керак. Зукко аждодларимиз халқни ҳақорат қилганларни қорамол деб атаганларини биламиз. Ўнинг ўзидан бошқа бешта-ўнта яқин қариндош-уруғи ҳам бўлса керак. Улар-чи? Унинг: “Менинг қариндош-уруғим, бола-чақам ҳам қорамол” деб ёзганини мен учратмаганман. Шахсан мен уларнинг қорамоллигига ишонмайман. Бу қорамол сиёсатчининг бахтига “яхшиям-ки” Ўзбекистонда интернетга қаттиқ тўсиқ қўйилган, халқ унинг сайтини ўқий олмайди, амал-тақал қилиб ўқийдиганлари 1-2 фоиздан ошмайди. Бахти шунда-ки, агар халқ унинг сайтини бемалол ўқий олганда эди, у ватанга борса одамлар уни уриб ўлдириши бир неча кунда содир бўлар эди. Continue reading «БУЗИШ – осон, ТИКЛАШ – қийин»

ДАВЛАТ ТЕРРОРИЗМИ, Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари

КАРИМОВ РЕЖИМИНИНГ ЖИНОЯТЛАРИ

Толиб Ёқубов

Tolib YOQUBOV
Tolib YOQUBOV

2000 йил июль ойининг бошларида Ўзбекистоннинг марказий газеталарида Сурхандарё вилоятининг Сариосиё ва Узун туманлари тоғли ҳудудларида “Ўзбекистон исломий ҳаракати” (ЎИҲ) жангарилари пайдо бўлди, отишмалар натижасида қурбонлар бор, деган хабарлар ёзилди. Шу муносабат билан Ўзбекистон Инсон Ҳуқуқлари Жамияти (ЎИҲЖ) шу йилнинг 18 августида баёнот тарқатиб, унда хусусан ушбуни ёзган эди: (Парча):“Ҳарбий ҳаракатлар бўлаётган ҳудудлардан келаётган хабарларнинг саёзлиги ва юқори лавозимли расмий шахсларнинг туманли шархлари содир бўлаётган воқеаларни чуқур ва объектив баҳолашга тўсқинлик қилмоқда. Ўзбекистон ичидаги ва унинг ташқарисидаги нуфузли сиёсий кучлар “халқаро терроризм” ва ислом экстремизми атрофида психоз ва шов-шувни кучайтирган ҳолда ҳарбий- сиёсий кризисни қиздираётганлари факти одамни сергак тортишга мажбур этади”. (Тамом).

Аслида нима бўлган?. 2000 йил декабрнинг бошида мен ва ташкилотимизнинг Қашқадарё вилояти бўлими раиси Шавриқ Рўзимуродов Сурхардарё вилоятининг Шеробод туманига сафар қилдик. Мақсадимиз шу туманлик, 1997 йилда ноҳақликдан қамалиб кетган машҳур банкир Баҳриддин Саломовнинг иши бўйича унинг акаси рассом Азамат Саломов билан учрашиш эди. Ўша пайт рўза пайти эди, бундай пайтда сафарда узоқ юриш қийин, шунинг учун ҳам биз бир суткадан кейин ортга қайтдик. Автобусда биз ўтирган ўриндиқларнинг ёнидаги икки ўриндиқда иккита ёш (тахминан 18 ёшларда) йигитча ўтириб келаётган эди. Шомга яқин автобус йўлдаги бир чойхона олдида тўхтади. Намозхонлар таҳорат ола бошладилар. Шавриқ иккаламиз шом намозига турганимизда ўша икки йигитча бизнинг ёнимизда туришди. Намоздан сўнг тўртовимиз битта стол атрофида оғиз очдик. Йигитчаларни гапга солдик ва улар бизга даҳшатли воқеаларни гапириб беришди. Continue reading «КАРИМОВ РЕЖИМИНИНГ ЖИНОЯТЛАРИ»

Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари

Ўзбекистон иқтисоди қайси йўлни танлаши керак?


Толиб Ёқубов

3-чи ҚИСМ

          Ўзбекистоннинг қаттиқ иссиқ ёзи шароитида  электроэнергияни тежаш йўли борми?

Репрессив (зулмкорликка асосланган) сиёсий режимлар фан, техника ва жамият ривожи учун асқотадиган бошқа йўналишларни ривожлантиришдан манфаатдор эмас. Унинг раҳбарларида бундай йўналишларга ҳатто қизиқиш ҳам бўлмайди. Бир фактни мен яхши биламан: АҚШда давлат фанга 1 (бир) доллар сарфласа, фан давлатга уни 60 (олтмиш) доллар қилиб қайтарар экан. СССРнинг энг яхши йилларида давлат фанга 1 (бир) доллар сарфласа, фан буни 2 (икки) доллар қилиб қайтарган. Фанга нисбатан АҚШ ва СССРдаги муносабат 30:1 нисбатда фойда келтириши совет олимлари америкалик олимлардан 30 баробар кучсиз дегани эмас, – кўп соҳаларда совет олимлари буюк фундаментал кашфиётлар қилишган, – балки СССРдаги сиёсий режимнинг репрессив эканлигидадир. Ҳозир фанга маблағ сарфлаш бўйича АҚШ ва Россия орасидаги фарқ бунданда катта бўлса керак. Continue reading «Ўзбекистон иқтисоди қайси йўлни танлаши керак?»

Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари

Ўзбекистон иқтисоди қайси йўлни танлаши керак?

 Толиб Ёқубов

2-чи ҚИСМ               Pilla

Пиллачиликни ривожлантириш учун  электроэнергияни қаердан оламиз?  

Репрессив (зулмкорликка асосланган) сиёсий режимлар фан, техника ва жамият ривожи учун асқотадиган бошқа йўналишларни ривожлантиришдан манфаатдор эмас. Унинг раҳбарларида бундай йўналишларга ҳатто қизиқиш ҳам бўлмайди. Бир фактни мен яхши биламан: АҚШда давлат фанга 1 (бир) доллар сарфласа, фан давлатга уни 60 (олтмиш) доллар қилиб қайтарар экан. СССРнинг энг яхши йилларида давлат фанга 1 (бир) доллар сарфласа, фан буни 2 (икки) доллар қилиб қайтарган. Фанга нисбатан АҚШ ва СССРдаги муносабат 30:1 нисбатда фойда келтириши совет олимлари америкалик олимлардан 30 баробар кучсиз дегани эмас, – кўп соҳаларда совет олимлари буюк фундаментал кашфиётлар қилишган, – балки СССРдаги сиёсий режимнинг репрессив эканлигидадир. Ҳозир фанга маблағ сарфлаш бўйича АҚШ ва Россия орасидаги фарқ бунданда катта бўлса керак. Continue reading «Ўзбекистон иқтисоди қайси йўлни танлаши керак?»

Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари

Ўзбекистон иқтисоди қайси йўлни танлаши керак?

                Толиб Ёқубов

 

1-қисм

 

                Муҳтарам ўқувчи эътиборига тақдим этилаётган ушбу мақола бир неча қисмдан иборат бўлиб, улар иқтисодий ва сиёсий масалаларга бағишланган. Мен иқтисодчи ҳам, сиёсатчи ҳам эмасман (13 йил “Бирлик” халқ ҳаракатининг аъзоси бўлганимни ҳисобга олмаганда). Бироқ мен баъзан билган, кўрган ва эшитганларимни муҳтарам ўқувчи билан  ўртоқлашгим келади. Иқтисодий масалалар бўйича ёзганларим ўзимнинг изланишларим эмас. Мен уларни ҳукумат томонидан тан олинмаган, қўллаб-қувватланмаган ва, ҳатто, қатағон қилинган олимлар ва оддий чхши одамлардан эшитганман. Шундай қилиб, …       Continue reading «Ўзбекистон иқтисоди қайси йўлни танлаши керак?»

Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари

Оббо, Ўзбекистон одил суди-ей! Оббо, қанжиқнинг боласи-ей!

            Толиб Ёқубов

            Буюк рус шоири Александр Сергеевич Пушкин ўзининг “Евгений Онегин” поэмасини ёзиб тугатгач, уни яна қайтадан ўқиб чиқибди. Поэма унга шунчалик ёқибди-ки, у қўли билан сонига шапати тортиб: “Оббо, Пушкин-ей! Оббо, қанжиқнинг боласи-ей!” деб юборган экан.[Ай да, Пушкин! Ай да, сукин сын!]. А.С.Пушкиннинг бу машҳур хитоби қилган иши ёки ёзган асари ўзига бениҳоя ёққан одамнинг тўлқинланиб ўзига берган баҳоси ўлароқ тарихда сақланиб қолган. Мазкур хитобни кўпчилик бошқа бир одамнинг бениҳоя мараз иши ёки асарига ўзининг берган “юксак”, бироқ ўта сальмй баҳоси сифатида ишлатишади.

Муҳтарам ўқувчи диққати ва ҳукмига ҳавола этилаётган ушбу мақоламда “одил суд”  деяётганимда мен нафақат суд системасини, балки прокуратура, милиция, МХХ ва жиноий, фуқаровий, хўжалик ҳамда маъмурий қонунбузарлик ишларини қўзғатиш ҳуқуқи берилган бошқа органларни ҳам назарда тутаётирман. Continue reading «Оббо, Ўзбекистон одил суди-ей! Оббо, қанжиқнинг боласи-ей!»

4-СИНГДИРИЛГАН ХУФЪЯЛАР, Исмат Хушев, Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари, Юсуф Жума

Ўзбек Сиренаси Исмат Хушев ва Юсуф Жума

            Толиб Ёқубов

         Денгиз сиренаси-3   Кимнинг кимлиги охир-оқибат, сўзсиз маълум бўлади. Мана, ўзбек Сиренаси, яъни ўзбек хушовози Исмат Хушев охир-оқибат ўзининг кимлигини тўлиқ намоён этди. Унинг кимлиги ҳақида бироз кейин, пастроқда бир-икки оғиз гап айтармиз, ҳозир эса қадимги юнон афсонаси қаҳрамони Сирена ҳақида билганларимни муҳтарам ўқувчига айтиб берай.

Сирена – белидан юқориси беҳад гўзал аёл, белидан пасти қуш (парранда) ёки балиқ, отаси – денгиз худоси Форкисдан ўта жунбушли характер, онасидан эса бениҳоя гўзал овоз мерос бўлган жонзоддир. Юнон афсоналарида айтилишича, бир пайтлар бу жонзодлар инсон боласидан қандайдир ёмонлик кўрган ва бутун умрини инсондан ўч олишга бағишлаган экан. Улар денгиздаги икки қояда жойлашиб, шу қоялар оралиғидан сузиб ўтувчи денгизчи сайёҳларни пойлашар экан. Сайёҳ инсонлар сузиб ўтаётган пайтда сиреналар ўзларининг ўта ёқимли қўшиқларини айта бошлар эканлар. Бу қўшиқлар шу қадар ёқимли бўлар экан-ки, сайёҳлар ўзларини денгизга ташлаб қояларга қараб суза бошлаганларини англамай қолишар экан. Улар қояларга етгач, сиреналар уларни ўлдирар экан. Шунинг учун қояларда беҳисоб инсон суяклари ва қовжираган терилари ётар экан. Continue reading «Ўзбек Сиренаси Исмат Хушев ва Юсуф Жума»

ДАВЛАТ ТЕРРОРИЗМИ, Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари

ОСИЛГАННИНГ ТАЪЗИЯСИДА АРҚОН ҲАҚИДА ГАПИРИЛМАЙДИ

            Толиб Ёқубов

            Бир одамни осилган ҳолатда топдилар. Инсон фожеаси. Оила аъзолари, қариндош-уруғ, қўни-қўшни, аҳли-эл таъзияда тўпланишган. Оила аъзолари чуқур мотамда, уларнинг юрагига қил сиғмайди, гапиришга-да мажоллари йўқ. Қариндош-уруғ ҳам ташвишда, ўзларига яқин инсонни йўқотиш уларда юрак изтиробини келтириб турибди. Қўни-қўшни маййитни ерга бериш маросимини ташкил қилиш учун югур-югур билан банд. Фақат таъзияга йиғилган, кўчада ўтирган аҳли-эл шивир-кичир гапирмоқда. Нима ҳақида? Бири: «Арқон бақувват экан, нимжон бўлганда ўлмай қолармиди» дедимикин? «Илгариги арқонларни бузоқча ҳам узиб кетаверарди, ҳозир капрон дейдими-ей, алламбало нарсалардан тўқишаяпти, шекилли, катта буқа ҳам узолмайди» деябдимикин яна ўтирганлардан бирови? Билмадим. Continue reading «ОСИЛГАННИНГ ТАЪЗИЯСИДА АРҚОН ҲАҚИДА ГАПИРИЛМАЙДИ»

Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари

Ислом Каримов режимига содиқлик билан хизмат қилаётганларга ОЧИҚ ХАТ

          Толиб Ёқубов

Ислом Каримов режимига

содиқлик билан хизмат қилаётганларга

ОЧИҚ ХАТ:

Равшан Муҳитдинов ва Алишер Шарофутдинов мисоли

ҳар бирингизга сабоқ бўлиши керак

          “Бир уядан турли қуш учади” деганларидай Озод Шарофутдинов халқимизнинг буюк адибларидан бўлса-да, ул зотнинг ўғли Алишер Шарофутдинов ўзбекнинг жаллоди ва қотили бўлиб етишди, Ислом Каримов шакллантирган мустабид тузумга аввал Ички ишлар вазирлиги (ИИВ), кейинчалик эса Бош прокуратура тизимларида содиқлик билан хизмат қилди. Шу кеча-ю кундузда унинг ишдан олинганлиги ҳақида маълумот эълон қилинди. Ўзбекистондаги сиёсий тузум ўзига содиқларни ҳам аямаслигини эътиборга олинса, у қамалиши ҳам мумкин. Мана мисол: Жиззах ва Тошкент вилоятлари прокурори, президентнинг давлат маслаҳатчиси бўлиб ишлаган Равшан Муҳитдинов ҳам бу тузумга содиқлик кўрсатган эди ва … 15 йилга қамалиб кетди. Continue reading «Ислом Каримов режимига содиқлик билан хизмат қилаётганларга ОЧИҚ ХАТ»

Саида ҚУРБОНОВА, Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари

МАРД АЁЛ

Толиб Ёқубов

 Saida Qurbonova                Ҳозирги замон ўзбек аёлларининг орасида Саида Қурбоновадек мард аёллар кам топилади.  Саиданинг, халқ тили билан айтганда, “отнинг калласидай юраги бор”лигига менда шўбҳа йўқ. Бунга мен Саида Ўзбекистон Инсон Ҳуқуқлари Жамияти (ЎИҲЖ)нинг Жиззах вилояти Пахтакор тумани бўлимини бошқарган пайтларда кўп марта амин бўлганман. У ЎИҲЖнинг туман бўлимини 2009 йил охиригача, “Бирдамлик” халқ ҳаракати раҳбари Баҳодир Чориев АҚШдан Ўзбекистонга сафар қилганга қадар ҳеч оғишмай бошқарди. Сафари чоғида Б.Чориев укасини уйлантирган ва турли вилоятлардан ЎИҲЖнинг кўзга кўринган бир неча вакилларини тўйга таклиф этган. Жиззах вилоятидан тўйга, Қаршига, Мамир Азимов ва Саида Қурбонова боришади. Шу учрашувда Б.Чориев ҳар иккала ҳуқуқбонни “Бирдамлик” ҳаракатига ўтишга ундайди. Саида бу таклифни қабул қилади. АҚШга қайтиш олдидан Б.Чориев Жиззахга боради ва М.Азимов ҳамда Бахтиёр Ҳамраев билан учрашиш учун телефонда чойхонага таклиф этади. Бироқ Жиззах туман ИИБ ходимлари М.Азимовни ушлаб кетиб, бир неча соат давомида калтаклашади, қийнашади ва ҳақоратлашади. Continue reading «МАРД АЁЛ»

Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари

Домланинг ғазаби

Толиб Ёқубов

            Кафедра мудиримиз Мақсудов Шермат ака антиқа инсон эдилар. Салкам 90 ёшга кириб вафот этган бу инсон кийинишда ёшларга ҳам ўрнак эдилар: кийимлари ҳамма вақт тахи бузилмаган, дазмолланган, ўта озода, ярашган бўлар эди. 60-чи, 70-чи йилларда шим-костюм тикдиришга ярайдиган “шерстяной” материаллар ўта дефицит (кам, топилмас) бўлса-да, домланинг устида ҳамма вақт сифатли ва чиройли матодан тикилган шим-костюмни кўрар эдик. Кейинчалик билсак, домланинг хотини уй шароитида катта лавозимли шахслар (министрлар, юқори лавозимли партия функционерлари ва ҳ.) учун шим-костюм тикар экан. Онахон меҳнатига пул олмас, ўша шахслар ўзи учун олиб келган матодан бир кийимлик олиб келишига келишишар экан ва онахон ҳамма вақт домлани шундай дефицит матолардан кийинтирар эканлар. Continue reading «Домланинг ғазаби»

6-ЎЗГАЧА ФИКРЛИЛИККА ҚАРШИ ДАВЛАТ СИЁСАТИ, ДАВЛАТ ТЕРРОРИЗМИ, Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари, ҲУКУМАТ МУСУЛМОНЛАРГА ҚАРШИ

БИЛМАСЛИК ПРЕЗУМПЦИЯСИ

          Толиб Ёқубов 

          Мустақиллик йилларида Ўзбекистон ҳуқуқ-тартибот органлари қийналмай, ҳеч нарса бўлмагандай ўн минглаб инсонларни қамоқхоналарга жўнатди. Бундай қараганда мамлакатнинг жиноий қонунчилиги ҳатто баъзи демократик давлатларнинг шу тоифадаги қонунчилигидан ёмонга ўхшамайди. У ҳолда муаммо нимада? Нега прокуратура, милиция, Миллий хавфсизлик хизмати (МХХ) ва бошқа идоралар терговчилари, жиноий ишюритувга алоқаси бўлган турли мавқеъидаги судьялар ҳар қадамда, виждонлари қийналмай, қўпол равишда, жазоланиш мумкинлигини ўйламай процессуал қонунлар меёрларини бузиб келдилар? Бу масалада Ўзбекистон Инсон Ҳуқуқлари Жамияти (ЎИҲЖ) ўзининг 2004 йил 7 январда эълон қилган докладида ушбуларни ёзган эди: (Парча)    Continue reading «БИЛМАСЛИК ПРЕЗУМПЦИЯСИ»

6-ЎЗГАЧА ФИКРЛИЛИККА ҚАРШИ ДАВЛАТ СИЁСАТИ, Аъзам ФАРМОНОВ, ЖАСЛИҚ – УЯ 64-71, Маматқул МУХТОРОВ, Муҳаммад РАҲМОНҚУЛОВ, СИЁСИЙ МАХБУСЛАР, Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари, ҲУҚУҚБОНЛАРНИ ТАЪҚИБ ҚИЛИШ

ЎИҲЖни ким қандай топиб келган?

Толиб Ёқубов

Қодирий домла айтмоқчи, “Мозийга қайтиб иш кўриш хайрли, дейдилар…” Ўзбекистон Инсон Ҳуқуқлари Жамиятининг фахрий президенти Толиб ака Ёқубов ана шундай хайрли ишга ўз ташкилоти фаолиятига оид диққатга сазовор айрим воқеаларни сўзлаб бериш орқали ҳисса қўшишга лутфан розилик бердилар.

Инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилиш совет даврида қандай кўринишда бўлган? Continue reading «ЎИҲЖни ким қандай топиб келган?»