Саида ҚУРБОНОВА, Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари

МАРД АЁЛ

Толиб Ёқубов

 Saida Qurbonova                Ҳозирги замон ўзбек аёлларининг орасида Саида Қурбоновадек мард аёллар кам топилади.  Саиданинг, халқ тили билан айтганда, “отнинг калласидай юраги бор”лигига менда шўбҳа йўқ. Бунга мен Саида Ўзбекистон Инсон Ҳуқуқлари Жамияти (ЎИҲЖ)нинг Жиззах вилояти Пахтакор тумани бўлимини бошқарган пайтларда кўп марта амин бўлганман. У ЎИҲЖнинг туман бўлимини 2009 йил охиригача, “Бирдамлик” халқ ҳаракати раҳбари Баҳодир Чориев АҚШдан Ўзбекистонга сафар қилганга қадар ҳеч оғишмай бошқарди. Сафари чоғида Б.Чориев укасини уйлантирган ва турли вилоятлардан ЎИҲЖнинг кўзга кўринган бир неча вакилларини тўйга таклиф этган. Жиззах вилоятидан тўйга, Қаршига, Мамир Азимов ва Саида Қурбонова боришади. Шу учрашувда Б.Чориев ҳар иккала ҳуқуқбонни “Бирдамлик” ҳаракатига ўтишга ундайди. Саида бу таклифни қабул қилади. АҚШга қайтиш олдидан Б.Чориев Жиззахга боради ва М.Азимов ҳамда Бахтиёр Ҳамраев билан учрашиш учун телефонда чойхонага таклиф этади. Бироқ Жиззах туман ИИБ ходимлари М.Азимовни ушлаб кетиб, бир неча соат давомида калтаклашади, қийнашади ва ҳақоратлашади. Continue reading «МАРД АЁЛ»

Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари

Домланинг ғазаби

Толиб Ёқубов

            Кафедра мудиримиз Мақсудов Шермат ака антиқа инсон эдилар. Салкам 90 ёшга кириб вафот этган бу инсон кийинишда ёшларга ҳам ўрнак эдилар: кийимлари ҳамма вақт тахи бузилмаган, дазмолланган, ўта озода, ярашган бўлар эди. 60-чи, 70-чи йилларда шим-костюм тикдиришга ярайдиган “шерстяной” материаллар ўта дефицит (кам, топилмас) бўлса-да, домланинг устида ҳамма вақт сифатли ва чиройли матодан тикилган шим-костюмни кўрар эдик. Кейинчалик билсак, домланинг хотини уй шароитида катта лавозимли шахслар (министрлар, юқори лавозимли партия функционерлари ва ҳ.) учун шим-костюм тикар экан. Онахон меҳнатига пул олмас, ўша шахслар ўзи учун олиб келган матодан бир кийимлик олиб келишига келишишар экан ва онахон ҳамма вақт домлани шундай дефицит матолардан кийинтирар эканлар. Continue reading «Домланинг ғазаби»

6-ЎЗГАЧА ФИКРЛИЛИККА ҚАРШИ ДАВЛАТ СИЁСАТИ, ДАВЛАТ ТЕРРОРИЗМИ, Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари, ҲУКУМАТ МУСУЛМОНЛАРГА ҚАРШИ

БИЛМАСЛИК ПРЕЗУМПЦИЯСИ

          Толиб Ёқубов 

          Мустақиллик йилларида Ўзбекистон ҳуқуқ-тартибот органлари қийналмай, ҳеч нарса бўлмагандай ўн минглаб инсонларни қамоқхоналарга жўнатди. Бундай қараганда мамлакатнинг жиноий қонунчилиги ҳатто баъзи демократик давлатларнинг шу тоифадаги қонунчилигидан ёмонга ўхшамайди. У ҳолда муаммо нимада? Нега прокуратура, милиция, Миллий хавфсизлик хизмати (МХХ) ва бошқа идоралар терговчилари, жиноий ишюритувга алоқаси бўлган турли мавқеъидаги судьялар ҳар қадамда, виждонлари қийналмай, қўпол равишда, жазоланиш мумкинлигини ўйламай процессуал қонунлар меёрларини бузиб келдилар? Бу масалада Ўзбекистон Инсон Ҳуқуқлари Жамияти (ЎИҲЖ) ўзининг 2004 йил 7 январда эълон қилган докладида ушбуларни ёзган эди: (Парча)    Continue reading «БИЛМАСЛИК ПРЕЗУМПЦИЯСИ»

6-ЎЗГАЧА ФИКРЛИЛИККА ҚАРШИ ДАВЛАТ СИЁСАТИ, Аъзам ФАРМОНОВ, ЖАСЛИҚ – УЯ 64-71, Маматқул МУХТОРОВ, Муҳаммад РАҲМОНҚУЛОВ, СИЁСИЙ МАХБУСЛАР, Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари, ҲУҚУҚБОНЛАРНИ ТАЪҚИБ ҚИЛИШ

ЎИҲЖни ким қандай топиб келган?

Толиб Ёқубов

Қодирий домла айтмоқчи, “Мозийга қайтиб иш кўриш хайрли, дейдилар…” Ўзбекистон Инсон Ҳуқуқлари Жамиятининг фахрий президенти Толиб ака Ёқубов ана шундай хайрли ишга ўз ташкилоти фаолиятига оид диққатга сазовор айрим воқеаларни сўзлаб бериш орқали ҳисса қўшишга лутфан розилик бердилар.

Инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилиш совет даврида қандай кўринишда бўлган? Continue reading «ЎИҲЖни ким қандай топиб келган?»

6-ЎЗГАЧА ФИКРЛИЛИККА ҚАРШИ ДАВЛАТ СИЁСАТИ, Гулшан ҚОРАЕВА, Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари, ҲУҚУҚБОНЛАРНИ ТАЪҚИБ ҚИЛИШ

Мен нима дейман-у, қўбизим не деб йиғлар

ёҳуд Илҳом Шералиев нима дейди-ю, қонун нима дейди

 Толиб Ёқубов

Мамлакат Конституцияси ва қонунларини одамнинг скелетига таққослашади. Скелет бўлмаса ёки заиф бўлса, одамни бир халта гўшт ёки икки букчайган қария каби тасаввур қилиш мумкин, холос. Бу ҳолатни халқимиз “Бўш қоп тик турмайди” деб ҳам тушунтиради. Давлат ҳам шундай. Давлат Конституцияси ва қонунлари нохолис, айёр, порахўр, қароқчи, саводсиз, ғаразли, бировларнинг буюртмаси билан иш кўрувчи лавозимли шахслар қўлига тушиб қолса, давлат ҳам бир халта гўшт ёки икки букчайган қарияга айланади. Конституция амалда бўлса, қонунлар адолатли ишласагина мамлакат ривожланади, одамлар бахтли яшайди, Гулнора Каримовага ўхшаганлар халқни таламайди, президент ёлғон гапирмайди. Continue reading «Мен нима дейман-у, қўбизим не деб йиғлар»

Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари

Мен нима дейман-у, қўбизим нима дейди

ёҳуд Илҳом Шералиев нима дейди-ю, қонун нима дейди

 Толиб Ёқубов

Tolib Yoqubov-2

Мамлакат Конституцияси ва қонунларини одамнинг скелетига таққослашади. Скелет бўлмаса ёки заиф бўлса, одамни бир халта гўшт ёки икки букчайган қария каби тасаввур қилиш мумкин, холос. Бу ҳолатни халқимиз “Бўш қоп тик турмайди” деб ҳам тушунтиради. Давлат ҳам шундай. Давлат Конституцияси ва қонунлари нохолис, айёр, порахўр, қароқчи, саводсиз, ғаразли, бировларнинг буюртмаси билан иш кўрувчи лавозимли шахслар қўлига тушиб қолса, давлат ҳам бир халта гўшт ёки икки букчайган қарияга айланади. Конституция амалда бўлса, қонунлар адолатли ишласагина мамлакат ривожланади, одамлар бахтли яшайди, Гулнора Каримовага ўхшаганлар халқни таламайди, президент ёлғон гапирмайди. Continue reading «Мен нима дейман-у, қўбизим нима дейди»

ДАВЛАТ ТЕРРОРИЗМИ, МАЖБУРИЙ КЎЧИРУВЛАР, МУНОСИБ УЙ-ЖОЙ ҲУҚУҚИ, Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари

Маҳаллийчилик кимга керак эди?

Толиб Ёқубов

Нияти бузуқ, халққа эркинлик беришни истамаган ҳукуматлар сиёсий ҳаётда жамият фаоллашмаслиги, одамлар орасида зиддиятли кайфиятни муттасил ушлаб туриш, миллат ягона куч бўлиб бирлашишига йўл қўймаслик учун қилиниши мумкин бўлган ва ҳатто мумкин бўлмаган ҳар бир ишни амалга оширишга ҳаракат қилади.

Бу – одамларнинг тинкасини қуритадиган, бироқ бундай шароитда уларга қарши курашиш деярли имконсиз бўлган коррупция, порахўрлик, ошна-оғайничилик, маҳаллийчилик ва бошқа ижтимоий иллатларга кенг йўл очиб беришдан иборатгина эмас, бу –одамлар ҳаётида илгаридан катта, бироқ илм-фан, иқтисодий ривожланиш ва маънақият олдида асосий тўсиқ ролини ўйнаган маҳаллий тузилмалар, удумлар, анъаналар (ва б.) ҳамдир ва улар юқорида айтилган мақсадда ҳукумат томонидан кенг ишлатилади. Continue reading «Маҳаллийчилик кимга керак эди?»

Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари

Миллатпарварлар

Толиб Ёқубов

Забардаст рус тилида “а” ҳарфидан бошланадиган фақат иккита сўз бор экан: “авось” ва “авоська” – биринчисини ўзбек тилига “балки” деб таржима қилиш мумкин. Мас., “Авось пройдет” – “Балки ўтиб кетар”; “На
авось мужик и хлеб сеет” – “Балки униб қолар, деб деҳқон дон экади” ва ҳ.; иккинчиси эса – майда-чуйда солиб юриладиган тўр халта. Continue reading «Миллатпарварлар»

Бобур Туйчиев, МАҚОЛАлар, ПИКЕТЛАР ВА НОРОЗИЛИКЛАР, Равшан Муҳитдинов, Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари, ШАХСЛАР, Ҳамид Султонов

Декларация қандай-ю, Ўзбекистондаги ҳаёт қандай

Толиб Ёқубов

 Бирлашган Миллатлар Ташкилотига аъзо бўлган ҳар қандай давлат бор-ки, унинг раҳбарияти бу ташкилотнинг 1948 йил 10 декабрь куни Бош Ассамблеясининг 3-чи сессиясида 217 А (III) резолюцияси остида, Парижнинг “Шайо” қасрида қабул қилинган Инсон Ҳуқуқлари Умумжаҳон Декларацияси (ИҲУД)ни тан олишган ва уни имзолашган. Бу халқаро ҳужжат БМТнинг Низоми билан бир қаторда давлатнинг БМТга аъзо бўлиши учун тан олиниши лозим бўлган икки ҳужжатдан биридир. ИҲУД матни 375 тил ва диалектларга таржима қилинган ва дунё юзидаги барча инсонлар эга бўлган ҳуқуқларни аниқлаштириш бобидаги биринчи кенг кўламли ҳужжатдир. Менинг эсимда, 1992 йил, президент сайловидан кейин, Ислом Каримов Тожикистон президенти Раҳмон Набиев билан бирга бориб мазкур Декларацияни имзолаб келган эди. Continue reading «Декларация қандай-ю, Ўзбекистондаги ҳаёт қандай»

МАҚОЛАлар, Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари

Миқдор ва сифат

ёхуд  дунёга нима бўлмоқда ўзи?

Толиб Ёқубов

Ruin of  earth            Мақоламнинг бошида мен муҳтарам ўқувчи билан келишиб олмоқчиман: мен келтирган мисоллар кимга ножиддий туюлса ёки ундан кўнгли тўлмаса, мақолани ўқимай қўяқолсин. Айтишим керак-ки, мен мақолани энг содда, махсус билимга эга бўлмаган ватандошимиз учун ҳам ёзмоқдаман ва у ҳам мен келтираётган оддий мисоллар орқали масала моҳиятини англашини истайман. (Тамом).

Асримизнинг бошида, яъни бундан 2000 йил илгари Ер юзида аҳоли сони 300 миллион атрофида бўлган, Чингизхон (1155 – 1227 йиллар, яъни XII-XIII асрлар) даврида эса бу рақам тахминан 400 миллионни ташкил қилган. Амир Темур (1336 – 1405 йиллар, яъни XIV-XV асрлар) даврига келиб Continue reading «Миқдор ва сифат»

МАҚОЛАлар

Узбек мухолифати, якдиллик муборак!

2003 йил 10-12 ноябр кунлари Тошкентда булиб утган «Узбекистон: кеча, бугун, эртага» анжуманида узбек мухолиф партиялари мухолифатнинг таркоклиги хакидаги турли миш-мишларга бархам бериб, ягона позицияда эканликларини намойиш этишди: республика президенти истеъфосини таргиб килиш йулини инкор килиб, хукумат билан муроса ва мулокот йулини танлашди. «Oзoд Oвoз» ташкилоти хабари. Continue reading «Узбек мухолифати, якдиллик муборак!»

Гулшан ҚОРАЕВА, МАҚОЛАлар, Тўлқин ҚОРАЕВ, ҲУҚУҚБОНЛАРНИ ТАЪҚИБ ҚИЛИШ

Қандингни ур, терговчи!

Gulshan QoraevaҚарши шаҳрида Ўзбекистон Инсон Ҳуқуқлари Жамиятининг (ЎИҲЖ) Қашқадарё вилоят бўлими раиси Гулшан Қораевага нисбатан таъқиблар давом этаяпди. Ўтган хабарларимиздан маълумки, Қарши шаҳар Ички Ишлар Бўлимининг терговчиси Илҳом Шералиев Гулшанга  қарши Ўзбекистон Жиноят Кодексининг 139 моддаси – “Туҳмат” ва 140 моддаси – “Ҳақорат қилиш” моддалари билан айблов эълон қилганди. Бу иш шу йилнинг октябрь ойидаёқ судга ўтказилган бўлсада, лекин ҳали ҳамон Жиноят ишлари бўйича Қарши шаҳар суди бу иш юзасидан ўз қарорини бера олгани йўқ. Continue reading «Қандингни ур, терговчи!»
МАҚОЛАлар, Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари

Кўрадиганлар, кўрсатсанг кўрадиганлар, кўрмайдиганлар

Толиб Ёқубов

Sham ko`targan ko`rБуюк Леонардо да Винчи одамларни уч гуруҳга ажратган: “кўрадиганлар”, “кўрсатсанг кўрадиганлар” ва “кўрмайдиганлар”. Турли соҳаларда инсоният турли учлик гуруҳларга бўлинади. Илм соҳасида одамизод бир учликка бўлинса, дин соҳасида у бутунлай бошқа учликка бўлинади, сиёсат соҳасидаги бўлиниш (учлик) эса олдинги иккита учликка деярли ўхшамайди. Ҳатто битта соҳа, масалан илмда, инсонлар турли йўналишларда турлича учликка бўлинадилар: математикада бошқа, биологияда бошқа, тасвирий санъатда бошқача учлик. Масалага торроқ ёндошадиган бўлсак, яъни бутун инсониятни олмасдан, бир мамлакат ёки бир халқ билан чегаралансак ҳам, шу мамлакат ёки халқ ичида ҳам одамлар танланган соҳага қараб учлик гуруҳларга бўлинаверади: “кўрадиганлар”, “кўрсатсангиз кўрадиганлар” ва “кўрмайдиганлар”. Continue reading «Кўрадиганлар, кўрсатсанг кўрадиганлар, кўрмайдиганлар»

Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари

Шукрулла Мирсаидовни эслаб…

Толиб Ёқубов

Юқори мансабли давлат мулозимлари орасида мен энг кўп учрашганим Шукрулла Мирсаидов бўлса керак. Мен ҳатто у кишининг уйларида ҳам кўп марта бўлганман ва тузларини тотиганман. Шукрулла аканинг Бешёғоч даҳасига яқин жойлашган, кўпқаватли бинодаги уйларига охирги марта мен 2001 йил 2 октябрь куни бу муҳтарам зотни Ўзбекистон Инсон Ҳуқуқлари Жамияти (ЎИҲЖ)нинг 3-чи Қурултойига таклиф қилиш учун таклифнома олиб борганман. Эшик қўнғироғи тугмасини босишимга Шукрулла аканинг аёллари чиқдилар ва у киши уйда йўқ эканларини айтдилар. Шукрулла акани шу воқеадан олдин қай вақтда кўрганим эсимда йўқ – у кишини охирги марта ўғилларининг Ҳувайдо маҳалласидаги ҳовлисида кўрганман. Continue reading «Шукрулла Мирсаидовни эслаб…»

Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари

Ислом демократияси – нафис демократия. Бироқ унга ким қандай эришмоқчи?

Толиб ЁҚУБОВ

1917 йилда Россияда ҳокимиятни эгаллаган большевиклар олдида К.Маркснинг коммунистик таълимотидан бошқа ҳеч бир ориентир мавжуд эмас эди, яъни уларда гуллаб-яшнаб турган ижтимоий-сиёсий тузумни танлаш имконияти йўқ эди. Бироқ улар: “биз коммунизм қурамиз ва унинг биринчи фазаси совет социализми бўлади”, деб эълон қилдилар. Continue reading «Ислом демократияси – нафис демократия. Бироқ унга ким қандай эришмоқчи?»

Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари

АҚШдан машъум хабар

Кеча, 30 сентябрьда, АҚШнинг Бойси шаҳрида яшаётган Ўзбекистон Инсон Ҳуқуқлари Халқаро Жамияти (ЎИҲХЖ) нинг Қорақалпоғистон Республикаси бўлимининг раиси, “Эрк” партиясининг 1992 йилдан бери аъзоси 56 ёшли Турсинбой Утамуратов бевақт, тўсатдан вафот этди. Continue reading «АҚШдан машъум хабар»

Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари

Толиб Ёқубов: ЖИЗЗАХ МУҲОЛИФАТИ

Марказий Осиёнинг ғарбини шарқи билан бирлаштирувчи ҳамда Ўзбекистон ҳудудидан ўтувчи йўл ягона бўлиб, у Жиззах орқали ўтгани учун бўлса керак, илгаридан бу туман аҳолисининг ижтимоий-сиёсий онги бошқа туман ва вилоятларда яшовчи одамлар онгидан бироз фарқ қилади.

Марказий Осиёнинг ғарбини шарқи билан бирлаштирувчи ҳамда Ўзбекистон ҳудудидан ўтувчи йўл ягона бўлиб, у Жиззах орқали ўтгани учун бўлса керак, илгаридан бу туман аҳолисининг ижтимоий-сиёсий онги бошқа туман ва вилоятларда яшовчи одамлар онгидан бироз фарқ қилади.

Амир Темур шарққа юриш қилганда ҳам беҳисоб лашкари билан Жиззах ҳудудидан ўтган. Чор Россияси армияси Самарқанд ва бошқа ғарбий ҳудудларни ишғол қилиш учун амалиёт қилганда ҳам унинг аскарлари Жиззахдан ўтган.

Жиззах муҳим стратегик аҳамиятга эга бўлган жой бўлгани учун чор Россияси буерда уезд губернатори қароргоҳини ташкил қилган. Қароргоҳ биноси ҳозир ҳам бор бўлиб, у шаҳар ичида, Санзар дарёси бўйида жойлашган. Губернатор (уезд ҳокими)ни халқ «Уязҳоким» деб аташган. Continue reading «Толиб Ёқубов: ЖИЗЗАХ МУҲОЛИФАТИ»

Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари

Айёрликнинг чеки йўқ (3-қисм)

Толиб Ёқубов

ёхуд Кимдандир айёрроқ бўлиш мумкиндир,

бироқ барчадан айёрроқ бўлишнинг иложи йўқ

  3-қисм

  Айёр оммавий ахборот воситалари

Бундан 200 йилдан кўпроқ вақт илгари АҚШнинг 3-чи президенти Томас Жефферсон [туғ. 1743 й. – ваф. 1826 й.]дан интервью олаётган мухбир ундан сўрайди: “Агар Сиздан эркин ҳукумат ва эркин матбуотдан бирини танлаш талаб қилинса, Сиз қайси бирини танлар эдингиз?” Т. Жефферсон шундай жавоб беради: “Мен эркин матбуотни танлар эдим, чунки охир-оқибат у эркин ҳукуматга олиб келади”. Continue reading «Айёрликнинг чеки йўқ (3-қисм)»

Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари

Айёрликнинг чеки йўқ (2-қисм)

ёхуд Кимдандир айёрроқ бўлиш мумкиндир,

бироқ барчадан айёрроқ бўлишнинг иложи йўқ

2-қисм

Толиб Ёқубов

 Айёр қонунчилик ҳокимияти

 И.Каримов ҳокимият тепасига келган 1989 йилда ва унинг ташаббуси билан 90-чи йилда “Президентлик Республикаси Конституцияси” лойиҳаси қонунчилик ҳокимияти Олий Кенгашга тақдим этилган пайтда мамлакат ЎзССР (Ўзбекистон Совет Социалистик Республикаси) Конституцияси асосида бошқарилган. Совет даврида қабул қилинган Конституцияда давлат тузумини ўзгартиришнинг ҳуқуқий меъёрлари бўлмаган (кўрсатилмаган). 1990 йилнинг 3 мартида Паркент аҳолисини оттирган И.Каримов саросимага тушган ҳолда ҳозирги кунда конституцион тузумга тажовуз деб баҳоланиши мумкин бўлган ишга қўл урди, яъни давлат тузумини ўзгартиришнинг ҳуқуқий меъёрлари БЕЛГИЛАНМАГАН Конституция асосида Ўзбекистонда “президентлик бошқарувини” жорий қилди. Continue reading «Айёрликнинг чеки йўқ (2-қисм)»

Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари

Ҳукумат аҳолини қўзғолонга тайёрламоқда

bells animation2007 йил 5 сентябрь куни Жиззах туманининг Тоқчилиқ қишлоғида ноқонуний газ тўловларига қарши аҳолининг йирик йиғилиши бўлиб ўтган ва  унда 100 дан ортиқ фуқаро қатнашган. Йиғилишга қўшни Раваллиқ қишлоғидан ҳам одамлар келиб қўшилишган. Ўша куни эрталаб бир тўйда Тоқчилиқ қишлоғи фуқароси Тўйчи Холматов: «Кимда-ким газ тўловларидан норози бўлса, бугун менинг ҳовлимда йиғилишга борсин» – деб эълон қилган. Ушбу хабар 7 сентябрь куни бутун тафсилотлари билан қўшни тумандан етиб келди ва қишлоққа қилган қўнғироғимдан сўнг воқеа ҳақиқатан худди шундай ривожлангани тасдиқланди. Continue reading «Ҳукумат аҳолини қўзғолонга тайёрламоқда»

Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари

Айёрликнинг чеки йўқ (1-қисм)

ёхуд кимдандир айёрроқ бўлиш мумкиндир,
бироқ барчадан айёрроқ бўлишнинг иложи йўқ
1-қисм

Толиб Ёқубов

            Ким Ш.Мирзиёевга: “Сенинг қароринг – менинг фалоним” дея олади?

Яқинда Ўзбекистон Бош вазири Шавкат Мирзиёев болалар (мактаб, лицей, коллеж ўқувчилари)ни пахта теримига жалб қилмаслик ҳақида ўзининг НАВБАТДАГИ қарорини чиқарибди. Ўта муҳим қарор. Ўзбекистон келажагини қуллик психологияси (руҳияти) дан жичча бўлсаям узоқлаштирадиган қарор. Ёш-ниҳолнинг қаддини тик ушлайдиган қарор бу. Қарор АЙЁРЛИКдан иборат бўлмаса, албатта. Унинг бундай қарори камида уч йилдан бери чиқарилади. Continue reading «Айёрликнинг чеки йўқ (1-қисм)»

Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари

Барқарорлик ва фаровон ҳаёт – бошқа-бошқа нарсалар

Толиб Ёқубов

Қайсидир бир файласуф ўзининг бир асарида жамиятнинг барқарорлигини содда тилда, қисқа ва барча тушунадиган қилиб қуйидагича тушунтирган: “Жамиятни шартли равишда 1000 (минг)та одамдан ташкил топган деб тасаввур қилсак ҳамда унда 900 та бой ва 100 та камбағал бўлса, 900 та бой 100 та камбағални боқиб ола олади ва бу жамият барқарор бўлади. Агар жамиятда 100 та бой ва 900 та камбағал бўлса, 100 та бой 900 та камбағални боқиб ола олмайди – бундай жамият беқарор бўлишга маҳкум”. Хулоса: Continue reading «Барқарорлик ва фаровон ҳаёт – бошқа-бошқа нарсалар»

Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари

Барқарорлик ва фаровон ҳаёт – бошқа-бошқа нарсалар

Толиб Ёқубов

Қайсидир бир файласуф ўзининг бир асарида жамиятнинг барқарорлигини содда тилда, қисқа ва барча тушунадиган қилиб қуйидагича тушунтирган: “Жамиятни шартли равишда 1000 (минг)та одамдан ташкил топган деб тасаввур қилсак ҳамда унда 900 та бой ва 100 та камбағал бўлса, 900 та бой 100 та камбағални боқиб ола олади ва бу жамият барқарор бўлади. Агар жамиятда 100 та бой ва 900 та камбағал бўлса, 100 та бой 900 та камбағални боқиб ола олмайди – бундай жамият беқарор бўлишга маҳкум”. Хулоса: Continue reading «Барқарорлик ва фаровон ҳаёт – бошқа-бошқа нарсалар»

Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари

Ўзбекистон учун МТС қанчалик хавфли?

Мақоланинг бошида келтирилган фактлар ўқувчига бир-бирига ҳам, мақола мавзусига ҳам боғлиқ эмасдай туюлиши мумкин. Шундай бўлса-да, мен асосий фикримни айтишим учун улар муҳим бўлгани сабабли муҳтарам ўқувчини тишни-тишга қўйиб мутоалани давом эттиришга чақираман. Continue reading «Ўзбекистон учун МТС қанчалик хавфли?»

МАҚОЛАлар, Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари

Шукрулла Мирсаидовни эслаб…

Shukrillo Mirsaidov-2Толиб Ёқубов

Юқори мансабли давлат мулозимлари орасида мен энг кўп учрашганим Шукрулла Мирсаидов бўлса керак. Мен ҳатто у кишининг уйларида ҳам кўп марта бўлганман ва тузларини тотиганман. Шукрулла аканинг Бешёғоч даҳасига яқин жойлашган, кўпқаватли бинодаги уйларига охирги марта мен 2001 йил 2 октябрь куни бу муҳтарам зотни Ўзбекистон Инсон Ҳуқуқлари Жамияти (ЎИҲЖ)нинг 3-чи Қурултойига таклиф қилиш учун таклифнома олиб борганман. Эшик қўнғироғи тугмасини босишимга Шукрулла аканинг аёллари чиқдилар ва у киши уйда йўқ эканларини айтдилар. Шукрулла акани шу воқеадан олдин қай вақтда кўрганим эсимда йўқ – у кишини охирги марта ўғилларининг Ҳувайдо маҳалласидаги ҳовлисида кўрганман. Continue reading «Шукрулла Мирсаидовни эслаб…»

МАҚОЛАлар

Узбек мухолифати, якдиллик муборак!

2003 йил 10-12 ноябр кунлари Тошкентда булиб утган «Узбекистон: кеча, бугун, эртага» анжуманида узбек мухолиф партиялари мухолифатнинг таркоклиги хакидаги турли миш-мишларга бархам бериб, ягона позицияда эканликларини намойиш этишди: республика президенти истеъфосини таргиб килиш йулини инкор килиб, хукумат билан муроса ва мулокот йулини танлашди. «Oзoд Oвoз» ташкилоти хабари. Continue reading «Узбек мухолифати, якдиллик муборак!»

Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари

Улуғбек Ҳайдаров Эгамназар Шаймоновни эмас, мени судга бергани маъқул

Толиб Ёқубов

Ўзбекистон Инсон Ҳуқуқлари Жамияти (ЎИҲЖ) Таъсис Қурултойида мен туғилиб-ўсган Тоқчилиқ қишлоғидан уч одам – мен, Мамир Азимов, Холмурод Элмуродов – таъсисчи сифатида қатнашганмиз. Таъсис Қурултойида 72 таъсисчи ичида бир қишлоқдан 3 одамнинг қатнашиши ҳазил гап эмас. Мен бундан фаҳрланаман. Фаҳрланишимнинг иккинчи қирраси шундан иборат-ки, Мамир Азимов Ўзбекистоннинг кўзга кўринган ҳуқуқбонларининг бирига айланди. Continue reading «Улуғбек Ҳайдаров Эгамназар Шаймоновни эмас, мени судга бергани маъқул»

Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари, Эгамназар ШАЙМАНОВ

Улуғбек Ҳайдаров Эгамназар Шаймоновни эмас,мени судга бергани маъқул

Толиб Ёқубов

Ўзбекистон Инсон Ҳуқуқлари Жамияти (ЎИҲЖ) Таъсис Қурултойида мен туғилиб-ўсган Тоқчилиқ қишлоғидан уч одам – мен, Мамир Азимов, Холмурод Элмуродов – таъсисчи сифатида қатнашганмиз. Таъсис Қурултойида 72 таъсисчи ичида бир қишлоқдан 3 одамнинг қатнашиши ҳазил гап эмас. Мен бундан фаҳрланаман. Фаҳрланишимнинг иккинчи қирраси шундан иборат-ки, Мамир Азимов Ўзбекистоннинг кўзга кўринган ҳуқуқбонларининг бирига айланди. Continue reading «Улуғбек Ҳайдаров Эгамназар Шаймоновни эмас,мени судга бергани маъқул»

Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари

ХOРИЖДAГИ ЎЗБEК ДEМOКРAТИК МУХOЛИФAТИ ВAКИЛЛAРИГA

Толиб ЁҚУБOВНИНГ МУРOЖAAТИ

Ўзбекистон ўз тaрихининг oғир вa тaхликaли дaврини бoшидaн кeчирмoқдa. Ҳукумaтнинг 10 йилдaн бeри «Биз дeмoкрaтик, фуқaрoвий жaмият қурaмиз» дeб жaҳoн жaмoaтчилигигa таъкидлaб кeлaётгaн даъвoси ёлғoн экaнлиги бугунги кунгa кeлиб тaмoмaн oшкoр бўлди. Мaвжуд ҳукумaт мустaқиллик дaвридa СССР дaвридaгидaн ҳaм зўрaвoнрoқ тузум шaкллaнтиргaни билaн «мaқтaниши» мумкин, хoлoс. Continue reading «ХOРИЖДAГИ ЎЗБEК ДEМOКРAТИК МУХOЛИФAТИ ВAКИЛЛAРИГA»

Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари

«Биз учун инсон қадри бир «пуф»ча ҳам эмас!»

Толиб Ёқубов

 Менинг қизим Озода Ёқубова « Жаслик»дан турмуш ўртоғи Азам Фармонов олдидан қайтгач, 29 апрель куни «Озодлик» Радиоси учун интервью берибди.

Радио ходимининг: «Бирор бир қийноқ ëки бошқа ҳолатлар кузатилганми?” деган саволига қизим: “Жисмоний қийноқлар қўлланилмаган¸ лекин руҳий қийноқлар тинимсиз бўлиб турибди. Ҳаттоки мажбурлаб “менга нисбатан қийноқ ўтказилмаяпти” деб ëздириб олишган. “Мен ëзмайман бунақа нарсани” деб норозилик билдирсалар¸ “Сен бола-чақангни ўйлагин. Агар ëзмайдиган бўлсанг¸ ўзингга қийин бўлади” ¸ деган гаплардан кейин ëзиб берган” деб жавоб берибди. Continue reading ««Биз учун инсон қадри бир «пуф»ча ҳам эмас!»»

Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари

ИККИ ШАВКАТ

 Толиб Ёқубов

Ким улар ўзи? Нега айнан Шавкат исмли икки кимса ҳақида гапирмоқдамиз? Ҳозирги пайтда ким кўп – Шавкат кўп, одамлар тўдасига кўзламай кесак отворсангиз Шавкат деганга бориб тегади.

Биз айтаётган Шавкатларнингбири зоминлик ёки ўратепалик, – баъзилар у  1957 йилнинг 24 июлида  Жиззах вилоятининг Зомин туманида туғилган дейишса, бошқалар Тожикистоннинг Ўратепа шаҳрида таваллуд топган, деб ишонтиришга ҳаракат қилишади. Continue reading «ИККИ ШАВКАТ»

МАҚОЛАлар

Толиб Ёқубов:Николя Саркози бу каби баёнотлар беришдан ўзини тийгани маъқул

Ахир номзодлар дебати (тортишуви) пайтида рақиблардан бири ушбуни гапирвориши ҳам мумкин-ку: «Жаноб Саркози, Сиз – иккиюзлама одамсиз, ва буни ҳеч қийинчиликсиз исботлаш мумкин. Мазкур дебатга йўл олаётиб, мен Сизнинг Сурияда ҳукм сураётган инқирозга бағишлаб келтирган баёнотингиздан иҳтибос келтираётган Radio France Internationaleнинг билдиришномасини олволдим”.
Ахир номзодлар дебати (тортишуви) пайтида рақиблардан бири ушбуни гапирвориши ҳам мумкин-ку: «Жаноб Саркози, Сиз – иккиюзлама одамсиз, ва буни ҳеч қийинчиликсиз исботлаш мумкин. Мазкур дебатга йўл олаётиб, мен Сизнинг Сурияда ҳукм сураётган инқирозга бағишлаб келтирган баёнотингиздан иҳтибос келтираётган Radio France Internationaleнинг билдиришномасини олволдим”.

Президентлик сайлови олдида
жаноб Николя Саркози бу каби баёнотлар беришдан
ўзини тийгани маъқул.

Ҳар бир сиёсатчи, айниқса давлат раҳбари ёки шу юксак лавозимга даъвогар, ҳатти-ҳаракатлари, чиқишлари ва баёнотларида ўз-ўзига зиддият келтириб чиқариши анча кераксиз қусурдир.

Ахир номзодлар дебати (тортишуви) пайтида рақиблардан бири ушбуни гапирвориши ҳам мумкин-ку: «Жаноб Саркози, Сиз – иккиюзлама одамсиз, ва буни ҳеч қийинчиликсиз исботлаш мумкин. Мазкур дебатга йўл олаётиб, мен Сизнинг Сурияда ҳукм сураётган инқирозга бағишлаб келтирган баёнотингиздан иҳтибос келтираётган Radio France Internationaleнинг билдиришномасини олволдим”. Continue reading «Толиб Ёқубов:Николя Саркози бу каби баёнотлар беришдан ўзини тийгани маъқул»

Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари

Зулмкор ҳукуматга хизмат қилиш одамлар тақдирида

Толиб Ёқубов

Жиззах вилояти мамлакатнинг ғарби билан шарқини боғловчи муҳим стратегик региони бўлгани учун И.Каримов бу регионда ҳукумат идораларини бошқарган одамларга алоҳида эътибор қаратган. Шавкат Мирзиёев ва Равшан Муҳитдинов шулар жумласидандир – биринчиси вилоятга қатор йиллар ҳокимлик қилган, иккинчиси эса вилоят прокуратурасини бошқарган. Continue reading «Зулмкор ҳукуматга хизмат қилиш одамлар тақдирида»

4-СИНГДИРИЛГАН ХУФЪЯЛАР, Жамшид Мухторов, Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари

“Ёлғон уч кун ернинг тагида ётади, …”

Толиб Ёқубов

Донолардан эшитганман: “Ёлғон уч кун ернинг тагида ётади, уч кундан кейин ер устига чиқади ва бориб-бориб ошкор бўлади”.

Нега шундай? Рост – бир вариантли, уни бир-бирига қарши, бир-бирига мос келмайдиган таърифи бўлмайди, яъни ҳақиқат – битта! Бирор факт ҳақида гапирсангиз-у, у рост бўлса, уни бошқача, яъни унга қарама-қарши тарзда гапира олмайсиз.

Ёлғон – кўп вариантли, яъни битта нарса (факт) ҳақида исталганча ёлғон гапириш мумкин – уларнинг ҳаммаси бир-бирига зид бўлади. Ёлғон гапирадиган одамлар айнан зиддиятда тутиладилар. Continue reading «“Ёлғон уч кун ернинг тагида ётади, …”»

Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари

“Ёлғон уч кун ернинг тагида ётади, …”

  • Толиб Ёқубов

    Донолардан эшитганман: “Ёлғон уч кун ернинг тагида ётади, уч кундан кейин ер устига чиқади ва бориб-бориб ошкор бўлади”.

    Нега шундай? Рост – бир вариантли, уни бир-бирига қарши, бир-бирига мос келмайдиган таърифи бўлмайди, яъни ҳақиқат – битта! Бирор факт ҳақида гапирсангиз-у, у рост бўлса, уни бошқача, яъни унга қарама-қарши тарзда гапира олмайсиз. Continue reading «“Ёлғон уч кун ернинг тагида ётади, …”»

Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари

Зулмкор ҳукуматга хизмат қилиш одамлар тақдирида

Толиб Ёқубов

Жиззах вилояти мамлакатнинг ғарби билан шарқини боғловчи муҳим стратегик региони бўлгани учун И.Каримов бу регионда ҳукумат идораларини бошқарган одамларга алоҳида эътибор қаратган. Шавкат Мирзиёев ва Равшан Муҳитдинов шулар жумласидандир – биринчиси вилоятга қатор йиллар ҳокимлик қилган, иккинчиси эса вилоят прокуратурасини бошқарган. Continue reading «Зулмкор ҳукуматга хизмат қилиш одамлар тақдирида»

Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари

Миллатпарварлар

Tolib YOQUBOV
Tolib YOQUBOV

Толиб Ёқубов

Забардаст рус тилида “а” ҳарфидан бошланадиган фақат иккита сўз бор экан: “авось” ва “авоська” – биринчисини ўзбек тилига “балки” деб таржима қилиш мумкин. Мас., “Авось пройдет” – “Балки ўтиб кетар”; “На
авось мужик и хлеб сеет” – “Балки униб қолар, деб деҳқон дон экади” ва ҳ.; иккинчиси эса – майда-чуйда солиб юриладиган тўр халта.

Русларнинг “Толковый словарь”ига бир қаранг: русларнинг “а” ҳарфидан бошланадиган, юқорида айтилган икки сўздан бошқа ҳар бир сўзи қайсидир миллат (халқ) тилидан ўзлаштирилган (олинган). Туркий халқлар тилларидан ўзлаштирилган сўзлар рус тилида беҳисоб. Бироқ “Биз туркий халқларга қулмизми?” деган савол русларнинг хаёлига ҳам келмайди. Continue reading «Миллатпарварлар»

Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари

МАНТИҚ, ЭҲТИРОС ва МАНФААТ

Толиб Ёқубов

МАНФААТ – шарлатан-сиёсатчиларни шакллантиради

Олимлар фанларни икки катта гурухга ажратишади: биринчисини табиий фанлар, иккинчисини эса адабий-бадиий фанлар дейишади. Инсоннинг ақлий фаолияти билан боғлиқ бўлган бу йўналишлар вакилларини одатда аниқ фанлар вакили ва гуманитар фанлар вакили деб аташ одат бўлган.

Бир олим юбилейида уни ҳадеб мақтайверишганда, у буни шундай изоҳлаган экан: “Мен қандайдир оламшумул кашфиётлар қилган бўлсам, мен уларни буюклар (гигантлар) елкасида туриб қилганман”. Худди шундай, аниқ фанлар вакиллари Аллоҳ яратган сирларни ўрганар ва эгаллар эканлар, улар буни икки буюк (гигант) – мантиқ (логика) ва тажриба (эксперимент) – елкасида туриб амалга оширишган. Continue reading «МАНТИҚ, ЭҲТИРОС ва МАНФААТ»

Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари

МАНТИҚ, ЭҲТИРОС ва МАНФААТ

Толиб Ёқубов

8 январь 2012 йил

Олимлар фанларни икки катта гурухга ажратишади: биринчисини табиий фанлар, иккинчисини эса адабий-бадиий фанлар дейишади. Инсоннинг ақлий фаолияти билан боғлиқ бўлган бу йўналишлар вакилларини одатда аниқ фанлар вакили ва гуманитар фанлар вакили деб аташ одат бўлган. Continue reading «МАНТИҚ, ЭҲТИРОС ва МАНФААТ»

Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари

АСОСИЙ БУЮРТМАЧИ

Толиб Ёқубов

 Қирғизистон давлат миллий хавфсизлик хизмати

(ДМХХ) масалага ойдинлик киритди

Қирғизистон жанубида содир этилган хунрезликларни уюштиришда Ўзбекистон махсус хизмат кучларининг ҳиссаси беқиёс эканлигига оид алас-алас гумонлар Қирғизистон давлат миллий хавфсизлик хизмати (ДМХХ) 24 июнда тарқатган матбуот-релизидан кейин тамоман тарқаб кетди. ДМХХ ўзи тушунган-тушунмаган ҳолда ёш боладай ҳақиқатни айтди-қўйди. Continue reading «АСОСИЙ БУЮРТМАЧИ»

Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари

Менинг ЯҚИНЛАРИМГА ҲУЖУМ. 4-ҚИСМ

Толиб Ёкубов

«Олакарга» йулида

 4-кисм

И.Каримов жуда куп одамларни узининг душмани деб хисоблаган. Маълумотларга караганда мен хам шу одамлар орасида эканман. У кимни уз душмани деб хисобласа, уни йук килишга, ундан уч олишга интилиб келган. Узбекистон Олий Кенгаши 1990 йилнинг мартида хозирги давлат бошлигини илк бор президент лавозимига сайлаётган пайтда унинг номзодига биринчи булиб карши чикканлиги учун И.Каримов узбек халкининг мард фарзанди, Узбекистон Олий Мажлиси депутати Шаврик Рузимуродовни узининг шахсий душмани деб хисоблай бошлаган. Continue reading «Менинг ЯҚИНЛАРИМГА ҲУЖУМ. 4-ҚИСМ»

Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари

Менинг ЯҚИНЛАРИМГА ҲУЖУМ. 3-ҚИСМ

Толиб Ёкубов

 

3-кисм

Халк ва махсус хизматлар муносабати

Жойи келганда бизни (нафакат бизни) махсус хизмат вакиллари канчалик назорат килишларини шу сафаримиз мисолида курсатмокчиман. 24 апрель куни менинг Тошкентдаги уйимга Н.Зокир ва С.Усмон келишди. Сухбат чогида мен уларга клубда булиб утган вокеани икир-чикиригача гапириб бердим. Уларда бир гоя пайдо булди, шекилли: «Жиззахга бориб келмаймизми?» – деб колишди. «Кетдик!» – деб йулга тушдик. Жиззахга кетадиган «маршрутка»га Ипподром бозори олдида миндик. Continue reading «Менинг ЯҚИНЛАРИМГА ҲУЖУМ. 3-ҚИСМ»

Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари

Менинг ЯҚИНЛАРИМГА ҲУЖУМ. 2-ҚИСМ

Толиб Ёкубов

2-кисм

Жиззахдаги «Линч суди»

 

Кези келганда яна бир вокеани мухтарам укувчи диккатига хавола этмокчиман. 1999 йил 16 февраль куни Тошкентнинг турт жойида кучли портлашлар руй берган пайтда мен ва яна бешта хукукбон (инсон хукукларини химоя килувчи) Европада Хавфсизлик ва Хамкорлик Ташкилоти (ЕХХТ) Парламентлар ассамблеясининг раиси Хелле Дайн хоним ва унинг уч хамкори билан Continue reading «Менинг ЯҚИНЛАРИМГА ҲУЖУМ. 2-ҚИСМ»

Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари

Менинг ЯҚИНЛАРИМГА ҲУЖУМ. 1-ҚИСМ

Толиб Ёкубов

Салкам 18 йил сиёсий ва хукукбонлик майдонида бир кун хам четга чикмай фаолият килгач, менда утган кунларга бир караш хамда узимга узим: «Нимага эришдинг ва нимага эришмадинг?» – деган савол бериш туйгуси пайдо булди. Кизимдан Жасликдаги УЯ 64/71 концлагерида сакланаётган куёвим Азамжон Фармоновни аёвсиз кийнокларга солишаётганини эшитгач, Узбекистондаги сиёсий режим сиёсий ва хукукбонлик фаолиятим учун менинг якинимдан уч олаётгани хакида бир туркум макола ёзишга киришдим. Шу туркумга кирувчи биринчи маколани мухтарам укувчи диккатига хавола килаётирман. Мен вокеаларни хеч кушмасдан ва чатмасдан ёзишга харакат килдим ва буни купгина дустлар ва вокеалар иштирокчилари тасдиклайдилар, деган умиддаман. Яна бир умидим – мухтарам укувчи: «Толиб ака узини реклама килаяпти», деган фикрга бормас. Continue reading «Менинг ЯҚИНЛАРИМГА ҲУЖУМ. 1-ҚИСМ»

Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари

Исёнкор шоирнинг” найранглари

Толиб Ёқубов

Ассалому алайкум Маҳкамжон!! Шу кеча-ю кундузда мен бир танишим билан Юсуф Жума масаласида фикр алмашдим. Мен унинг исмини ошкор қила олмайман: биз шунга келишганмиз. Танишимнинг исмини мен шартли равишда Тошматбек деб атайман. Мана менинг хатим: Continue reading «Исёнкор шоирнинг” найранглари»