6-ЎЗГАЧА ФИКРЛИЛИККА ҚАРШИ ДАВЛАТ СИЁСАТИ, Аъзам ФАРМОНОВ, ЖАСЛИҚ – УЯ 64-71, Маматқул МУХТОРОВ, Муҳаммад РАҲМОНҚУЛОВ, СИЁСИЙ МАХБУСЛАР, Толиб ЁҚУБОВнинг мақолалари, ҲУҚУҚБОНЛАРНИ ТАЪҚИБ ҚИЛИШ

ЎИҲЖни ким қандай топиб келган?

Толиб Ёқубов

Қодирий домла айтмоқчи, “Мозийга қайтиб иш кўриш хайрли, дейдилар…” Ўзбекистон Инсон Ҳуқуқлари Жамиятининг фахрий президенти Толиб ака Ёқубов ана шундай хайрли ишга ўз ташкилоти фаолиятига оид диққатга сазовор айрим воқеаларни сўзлаб бериш орқали ҳисса қўшишга лутфан розилик бердилар.

Инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилиш совет даврида қандай кўринишда бўлган? Continue reading «ЎИҲЖни ким қандай топиб келган?»

60-ИҚТИСОДИЙ ҲУҚУҚЛАР ВА ЭРКИНЛИКЛАР, УЯ 64/45, ХАТлар

12.03.16-УЯ 64-45 ЗОНАСИДАН чиққан ХАТ

16 март 2012 й.

Адолат ва одил суд бўлмаган шароитда

давлат қароқчилар тўдасига айланади

Августин Аврелий

 

ЎЗБЕКИСТОН ИНСОН ҲУҚУҚЛАРИ ХАЛҚАРО ЖАМИЯТИ

БИЛДИРИШНОМАСИ

 

     Қуйида тўлиқ матни келтирилган хат бизга Олмалиқ шаҳрида жойлашган УЯ 64/45 қамоқхонасидан етиб келди. Мазкур хатда Ўзбекистонни бошқараётган қароқчилар тўдасининг шу қамоқхонада жинояткорона фаолият юритаётган баъзи вакилларининг жиноятлари тилга олинади. Маълум сабабларга кўра биз хат муаллифининг номини ошкор қила олмаймиз.

 

 

        Мен Тошкент вилояти Олмалиқ шаҳридаги УЯ 64/45 жазони ижро этиш муассасидаги қонунбузарликлар ҳақида баён қилмоқчиман. Шу муассасада ҳам ҳалигача хўрлаш давом этмоқда. 1 декабрда тезкор бўлим ходими капитан Жўрабек Пўлатов ташаббуси билан 159-модда билан қамалганларга моил маҳкумлар деб гумон қилинганларни, 164-модда билан қамалган, Қўқон шаҳрилик Сулаймонов Иқбол, 226-модда билан қамалган қозоғистонлик Асадов Ортиқбой ва бошқаларни 159-чиларни ҳақоратлаш, сўкиш, обрўсизлантиришга мажбурлашди.

 

Улар эрталабки текширув пайтида 2000 га яқин маҳкумлар олдида, минбарга чиқиб олиб микрофонда 159-чиларни ҳақорат қилишди. Ҳатто шу даражага боришди-ки, Сулаймонов Иқбол: «Бу беномус 159-чиларни, қани имконият бўлганда, мен уларнинг онасини фалон қилардим», деб бир неча бор такрорлади.

 

Ж.Пўлатов шунга ўхшаган ишларни тап тортмай қилаяпти. Ҳақоратлашга мажбур этиш ноябрь ойидан бошланди. 97-модда билан қамалганлар, Сурхандарё вилоятилик Абдуназаров Шавкат ва Наманган вилоятилик Алиев Садриддин, Самарканд вилояти Ургут шаҳрилик Шеров Салим минбарга чикиб 159-чиларни ҳақорат қилмагани ва сўкмагани учун, зулм қилиб, изоляторга ёпдилар.

 

Капитан Жўрабек Пўлатов ноябрь ойида Хизб ут-Тахрир аъзоси Ҳакимов Шавкатни, “Ўз йўлимни тўғри деб биламан” дегани учун, 2011 йил ноябрь ойида ҳаво даражасида -8, -10 градус бўлган пайтда устидан сув қуйиб зулм қилди.

 

        Ж.Пўлатов декабрь ойида Муродов Абдужабборни “Ҳа, қайтмайман” деган фикри учун дубинкалар билан уриб , устидан сув қуйиб 15 суткага изоляторга ёпиб юборди.

 

Бу зонада янги карантинга келган 159-чиларни, ҳар уни эрталабки текширув пайтида минбарга чиқазиб президентдан кечирим сўрашга мажбурлаб хўрлашади. 2010 йилдан бери бошқа маҳкумларни 159-чилар, айниқса «хизбийлар» билан гаплашишларни таъқиқлаб қўйилди. 2011 йилнинг охирларига келиб капитан Ж.Пўлатовнинг ташабуси билан 159-чиларнинг ҳаммаси билан бошқаларнинг гаплашиши бутунлай таъқиқлаб қўйилди. Ким 159-чи билан гаплашса калтакланади ёки нарушитель бўлиб кун буйи «шагат» қилади, яъни сафда юради.

 

2011 йил июль ойидан бошлаб тик туриб намоз ўқиш, рўза тутиш жиноятнарушение бўлиб қолди.   Ёзнинг иссиқ кунларида ҳам , ҳозирги қаттиқ совуқда ҳам “шагат” қилиш керак. Ж.Пўлатов Ўзбекистон Республикасиининг Конституциясининг инсон шаъни қадрқийматини туширмаслик ҳақидаги 13, 19, 31 моддаларига зид иш олиб бораяпти ва Ўзбекитстон Республикаси Жиноят Кодексининг баъзи моддаларида кўзда тутилган жиноятларни содир этаяпти.

 

Нега энди унинг бу каби қонунбузарликлари мансабини суиистеъмол қилишига тегишли чора кўрилмаяпти? Ваҳоланки, Ўзбекистон инсон қонунларини ҳимоя қилиш тўғрисидаги 60 дан ортиқ халқоро Конвенцияларни ратифакация қилган, яъни тасдиқлаган эди. Бу зонадан кутубхонадан китоблар олиш муаммо, диний адабиёт мутлақо йўқ. Уйдан китоб олиб келиш таъқиқланган. Хатлар алмашинуви жуда ачинарли.

 

Ходимлар хоҳлаган хатни хоҳлаган вақтида маҳкумларга беришади ёки жўнатишади. 1 – 1,5 ой ўтиб хатларимзни оламиз. Учрашувга келган яқинларимизга, агар ташқарида 1-2 кун кутиб қолишса, ҳеч қандай шароит йўқ. Ҳатто телевизионка ёки газхоналарда ҳам ётишга отаоналаримизга рухсат беришмайди.

       Жўрабек Пўлатов Норқулов Боймамат (Хизб утахрирдан қайтмагани)га: “Учрашувни қачон оласан, декабрдами, мен ўша куни сени изоляторга ташлайман деган эди. Айнан 17 декабрь учрашув куни уни изоляторга ёпиб юборди. Ана шунақа ҳолатлар ҳам бўлиб туради. Уйдагиларимиз “Боламиз нарушение қилибди, деб сарсон бўлиб орқага қайтиб кетадилар.

 

Бу зонада маҳкумлар ўз ручка ва дафтарини ўз сумкаларида сақлаш ҳуқуқларидан маҳрум этилганлар. Ручка, дафтарлар туркум бошлиғида туради. Туркум бошлиғи ўзи истаган пайтда хат –аризалар ёзиш учун беради.

 

Шанба ва якшанба кунлари 200 га яқин маҳкумлар ҳаммом қилади. 90-95 маҳкум кирган ҳар бир туркумга 25 минут вақт берилади. Шу вақт ичида у ювиниб, кийинишга улгуриши керак. Ҳаммомга бориш вақти ҳам шунинг ичида. Ҳаммомгача 100-200-300 метр юрилади.

 

ЎИҲХЖ раҳбарияти

 

51-ДИНИЙ ҲУҚУҚЛАР, БИЛДИРИШНОМАлар, УЯ 64/45, ҚИЙНОҚЛАР

12.3.16-УЯ 64/45 дан XAБАР

16 март 2012 й.

Адолат ва одил суд бўлмаган шароитда

давлат қароқчилар тўдасига айланади

Августин Аврелий

 

ЎЗБЕКИСТОН ИНСОН ҲУҚУҚЛАРИ ХАЛҚАРО ЖАМИЯТИ

БИЛДИРИШНОМАСИ

 

     Қуйида тўлиқ матни келтирилган хат бизга Олмалиқ шаҳрида жойлашган УЯ 64/45 қамоқхонасидан етиб келди. Мазкур хатда Ўзбекистонни бошқараётган қароқчилар тўдасининг шу қамоқхонада жинояткорона фаолият юритаётган баъзи вакилларининг жиноятлари тилга олинади. Маълум сабабларга кўра биз хат муаллифининг номини ошкор қила олмаймиз.

 

 

        Мен Тошкент вилояти Олмалиқ шаҳридаги УЯ 64/45 жазони ижро этиш муассасидаги қонунбузарликлар ҳақида баён қилмоқчиман. Шу муассасада ҳам ҳалигача хўрлаш давом этмоқда. 1 декабрда тезкор бўлим ходими капитан Жўрабек Пўлатов ташаббуси билан 159-модда билан қамалганларга моил маҳкумлар деб гумон қилинганларни, 164модда билан қамалган, Қўқон шаҳрилик Сулаймонов Иқбол, 226модда билан қамалган қозоғистонлик Асадов Ортиқбой ва бошқаларни 159-чиларни ҳақоратлаш, сўкиш, обрўсизлантиришга мажбурлашди.

 

Улар эрталабки текширув пайтида 2000 га яқин маҳкумлар олдида, минбарга чиқиб олиб микрофонда 159-чиларни ҳақорат қилишди. Ҳатто шу даражага боришдики, Сулаймонов Иқбол: «Бу беномус 159-чиларни, қани имконият бўлганда, мен уларнинг онасини фалон қилардим», деб бир неча бор такрорлади.

 

Ж.Пўлатов шунга ўхшаган ишларни тап тортмай қилаяпти. Ҳақоратлашга мажбур этиш ноябрь ойидан бошланди. 97модда билан қамалганлар, Сурхандарё вилоятилик Абдуназаров Шавкат ва Наманган вилоятилик Алиев Садриддин, Самарканд вилояти Ургут шаҳрилик Шеров Салим минбарга чикиб 159-чиларни ҳақорат қилмагани ва сўкмагани учун, зулм қилиб, изоляторга ёпдилар.

 

Капитан Жўрабек Пўлатов ноябрь ойида Хизб ут-Тахрир аъзоси Ҳакимов Шавкатни, “Ўз йўлимни тўғри деб биламан” дегани учун, 2011 йил ноябрь ойида ҳаво даражасида -8, -10 градус бўлган пайтда устидан сув қуйиб зулм қилди.

 

        Ж.Пўлатов декабрь ойида Муродов Абдужабборни “Ҳа, қайтмайман” деган фикри учун дубинкалар билан уриб , устидан сув қуйиб 15 суткага изоляторга ёпиб юборди.

 

Бу зонада янги карантинга келган 159-чиларни, ҳар уни эрталабки текширув пайтида минбарга чиқазиб президентдан кечирим сўрашга мажбурлаб хўрлашади. 2010 йилдан бери бошқа маҳкумларни 159-чилар, айниқса «хизбийлар» билан гаплашишларни таъқиқлаб қўйилди. 2011 йилнинг охирларига келиб капитан Ж.Пўлатовнинг ташабуси билан 159-чиларнинг ҳаммаси билан бошқаларнинг гаплашиши бутунлай таъқиқлаб қўйилди. Ким 159-чи билан гаплашса калтакланади ёки нарушитель бўлиб кун буйи «шагат» қилади, яъни сафда юради.

 

2011 йил июль ойидан бошлаб тик туриб намоз ўқиш, рўза тутиш жиноят-нарушение бўлиб қолди.   Ёзнинг иссиқ кунларида ҳам , ҳозирги қаттиқ совуқда ҳам “шагат” қилиш керак. Ж.Пўлатов Ўзбекистон Республикасиининг Конституциясининг инсон шаъни қадр-қийматини туширмаслик ҳақидаги 13, 19, 31 моддаларига зид иш олиб бораяпти ва Ўзбекитстон Республикаси Жиноят Кодексининг баъзи моддаларида кўзда тутилган жиноятларни содир этаяпти.

 

Нега энди унинг бу каби қонунбузарликлари мансабини суиистеъмол қилишига тегишли чора кўрилмаяпти? Ваҳоланки, Ўзбекистон инсон қонунларини ҳимоя қилиш тўғрисидаги 60 дан ортиқ халқоро Конвенцияларни ратифакация қилган, яъни тасдиқлаган эди. Бу зонадан кутубхонадан китоблар олиш муаммо, диний адабиёт мутлақо йўқ. Уйдан китоб олиб келиш таъқиқланган. Хатлар алмашинуви жуда ачинарли.

 

Ходимлар хоҳлаган хатни хоҳлаган вақтида маҳкумларга беришади ёки жўнатишади. 1 1,5 ой ўтиб хатларимзни оламиз. Учрашувга келган яқинларимизга, агар ташқарида 1-2 кун кутиб қолишса, ҳеч қандай шароит йўқ. Ҳатто телевизионка ёки газхоналарда ҳам ётишга ота-оналаримизга рухсат беришмайди.

       Жўрабек Пўлатов Норқулов Боймамат (Хизб утахрирдан қайтмагани)га: “Учрашувни қачон оласан, декабрдами, мен ўша куни сени изоляторга ташлайман деган эди. Айнан 17 декабрь учрашув куни уни изоляторга ёпиб юборди. Ана шунақа ҳолатлар ҳам бўлиб туради. Уйдагиларимиз “Боламиз нарушение қилибди, деб сарсон бўлиб орқага қайтиб кетадилар.

 

Бу зонада маҳкумлар ўз ручка ва дафтарини ўз сумкаларида сақлаш ҳуқуқларидан маҳрум этилганлар. Ручка, дафтарлар туркум бошлиғида туради. Туркум бошлиғи ўзи истаган пайтда хат –аризалар ёзиш учун беради.

 

Шанба ва якшанба кунлари 200 га яқин маҳкумлар ҳаммом қилади. 90-95 маҳкум кирган ҳар бир туркумга 25 минут вақт берилади. Шу вақт ичида у ювиниб, кийинишга улгуриши керак. Ҳаммомга бориш вақти ҳам шунинг ичида. Ҳаммомгача 100-200-300 метр юрилади.

 

ЎИҲХЖ раҳбарияти

Азам ФОРМОНОВ, Аъзам ФАРМОНОВ, ЖАСЛИҚ – УЯ 64-71, МУРОЖААТлар, ҲУҚУҚБОНЛАРНИ ТАЪҚИБ ҚИЛИШ

УЯ 64-71 ҚАМОҚХОНА бошлиғи Қуролбой БЕРДИЕВга

Ўзбекистон Республикаси ИИВ қарашли

УЯ 64/71 ЖИЭМ бошлиғи

полковник Бердиевга

 

Гулистон ш., 3-миттитуман, 16-уй, 2-хонадонда яшовчи

Озода Ёқубовадан

 

МУРОЖААТ

 

Муҳтарам Бошлиқ!

Менинг турмуш ўртоғим Азам Фармонов Сиз бошқараётган ЖИЭМда сақланмоқда. У 2006 йил 16 июнь куни жиноий ишлар бўйича Янгиер шаҳар суди томонидан 9 (тўққиз) йилга озодликдан маҳрум этилган. А.Фармонов Ўз.Р. ЖКнинг 165-моддаси (Товламачилик) билан айбланган.

Унинг ишида мазкур суд ажрими (07.06.2006) бўйича ҳимоячи бўлиб қатнашган Толиб Ёқубов бу модда бўйича А.Фармоновни айблаб бўлмаслигини, яъни унга 165-моддани умуман қўллаб бўлмаслигини тергов ҳужжатлари асосида қатъий исботлаган. Тергов унга ягона 165-модда бўйича айб қўйган ва бу айб тамоман палағда бўлиб чиққан. Унинг палағдалигини англаш учун одамда юридик билим бўлиши шарт эмас.

Мен Сизга анашу исботни юбораяпман ва уни ўқиб чиқишга вақт топарсиз, деган умиддаман.

Мурожаатимга Сиздан жавоб кутмайман. Сиз ўз вазифангизни бажараётганингизни тушунаман. Бироқ мен Сиз бошқараётган ЖИЭМда мутлақо айбсиз одам сақланаётганини билишингизни истайман, холос.

Ҳурмат ила

Озода Ёқубова

Азам ФОРМОНОВ, БИЛДИРИШНОМАлар, ЖАСЛИҚ – УЯ 64-71, СИЁСИЙ МАХБУСЛАР

08.03.10-А.ФОРМОНОВ ҳақида

Ўзбекистон Инсон Хуқуқлари Жамиятининг

БИЛДИРИШЕОМАСИ

 

10 март 2008 й.

Адолат ва одил суд бўлмаган шароитда

давлат қароқчилар тўдасига айланади

Августин Аврелий

Ўзбекнинг найранги кўп…

 

Ҳозирги пайтда Қорақалпоғистон ҳудудидаги Жаслик поселкаси яқинида жойлашган УЯ 64/71 маҳбусхонасида сақланаётган, ЎИҲЖ Сирдарё вилояти бўлими раиси Азам Формонов 2006 йил 29 апрель куни қамоққа олиниб, унга Ўзбекистон Республикаси Жиноят кодексининг 165-моддаси (Товламачилик) бўйича айб қўйишгач, вилоят ички ишлар бошқармаси тергов бўлими ходимлари уни кодекснинг асосий моддаларидан бири – 159-моддаси (Ўзбекистон Республикаси конституциявий тузумига тажовуз қилиш) бўйича ҳам айб “ёпиштиришга” анча уринганлар, бироқ буни уддалай олишмаганлар.

 

Бунинг асосий сабаби бизга қоронғу. Ўша кунлари тергов органи ходимлари негадир жуда шошилишди, ва гарчи ЎзР Жиноят-процессуал кодекси бўйича тергов жараёнига уч ой муддат ажратилган бўлса-да, Сирдарё вилояти ички ишлар бошқармаси катта терговчиси подполковник Бозорбой Қодиров терговни 18 кунда тугатди. Бироқ, “заказ” юқориники бўлса, маҳбус қаерда бўлишидан қатъий назар, кечроқ бўлса-да, “заказ”ни албатта бажаришларини кўпчилик яхши билади. Ҳозирги кунларда УЯ 64/71 концлагерида айнан ана шу амалиёт ҳаракати бўлмоқда.

 

А.Формоновнинг турмуш ўртоғи Озода Якубова уч ярим яшар қизини олиб, эри билан учрашиш мақсадида 22 феврал куни эрталаб Жаслик посёлкасига етиб борган, бироқ турли баҳоналар билан она-болани учрашувга қўйишмаган. Оби-ҳаво совуқ бўлгани учун ёш бола қаттиқ азоблангани сабабли 24 февраль куни О.Якубова Жаслик ИИБга бориб, паспортини қайтиб беришни ва қайтиб кетишини, ўзи билан бирга келган олти аёл ва ундан кейин келган бошқа аёллар ҳам зонага киритилганини, А.Формоновнинг олдига киритилмаётганларининг сабаби уни яна изоляторга ташлаганлари учун бўлаётганини айтиб норозилик билдиргандан сўнг 25 февраль куни уни зонага киритишган.

 

Зонага киритишдан олдин О.Якубовани зона бошлиғи Қуролбой Бердиев кабинетига олиб боришган ва зона бошлиғи унга ушбу гапларни айтган: “Сизнинг эрингиз хизбуттахрирчиларга қўшилиб кетган. Доим шуларнинг тарафини олиб, уларга адвокатлик қилиб, тартиббузарлик содир этади. Хизбуттахрирчилар халқ душмани, улар мана бунақа яшаётганимизни кўра олмайдиганлар. Уларнинг хотинлари ҳижобга ўраниб, светсиз, газсиз яшашимизни хоҳлайдиган халқ душманлари. Мен бошлиқ сифатида турмуш ўртоғингизга, хизбуттахрирчиларга қўшилмагин, деб айтдим, сиз ҳам хотини сифатида унга айтинг. Шунака қилаверса умрбод чиқармаймиз бу ердан».

 

О.Якубова: «Бунақа бўлиши мумкин эмас, мен ишонмайман. Бўлмаса бошқа камерага кўчиринг, қўшманг уларга» дегач, зона бошлиғи: “Бунинг иложи йўқ, ўзини алоҳида хонага қўя олмайман, ҳамма камераларда хизбуттахрирчилар бор” деган. О.Якубова турмуш ўртоғига нисбатан зона бошлиғининг бундай дейишидан ҳайратга тушган. Зона бошлиғи “Эрингиз хизбуттахрирчиларга қўшилиб кетган”, деб қўрқмасдан айтаётганидан, О.Якубова бу билан у эрига янги айблов эълон қилиб, яна қамоқ муддати қўшиб бермоқчи бўлишаётганига урғу бераяпти, деган хулосага келган.

 

Учрашувга кириб турмуш ўртоғига берган биринчи саволи ҳам шу бўлган. Мазкур қамоқхонани яхши билган ва унда кўп маротаба бўлган аксарият одамлар: «Бу ердаги маҳкумларни ҳар биттасини 159-модда билан қамалган маҳкумларга қарши ишлатмоқчи бўлишади» дея маълумот беришган. А.Формонов хотинининг бу саволига: «Мен бу ишни қилмайман ва буни зона бошлиғининг ўзига ҳам айтганман, балки шунинг учун шу гапни айтгандир» деб жавоб берган.

 

Масаланинг асл моҳияти 26 февраль куни ойдинлашган. Учрашувнинг иккинчи куни кечқурун эшикни тақиллатиб зона бошлиғи икка бегона одам билан бирга учрашув хонасига кириб келган. «Формонов, камчиликлар, шикоятлар йўқми?» деб сўрагач, зона бошлиғи О.Якубовага қараб: «Мен айтган гапларни эрингизга айтдингизми?» – деган ва давом этган: «Ўзларига ҳам, сенга ҳам яна бир марта айтаман, сен уларга қўшилмагин, сенинг модданг бошқа, сен мана бу болаларингни ўйлагин» дея Мадинага қараб ишора қилган. А.Формонов: «Мен ҳеч қачон уларга қўшилмаганман» деб жавоб берган. Маълум бўлишича, гапга аралашмаган икки бегона одам Тошкентдан келган МХХ ходимлари бўлган ва улар Жасликка етиб келгунча О.Якубовани уч кун давомида турмуш ўртоғининг олдига киритишмаган.

 

А.Формоновни Хизб ут-Таҳрир партиясига “илинтириш” учун МХХ ва зона маъмурияти “ўткизиб қўйилган ўрдак” (“подсадная утка”) усулини ҳам қўллашган. Январь ойининг бошида А.Формонов ва бошқалар ўтирган камерага янги хизбуттаҳрирчи “маҳбус”ни олиб киришган ва шу янги кирган “маҳбус” камерада ўирган бир хизбуттаҳрирчи билан дарҳол уруш чиқариб, жанжаллашаверган.

 

Камерадаги одамларнинг тоқати чидамай бошлаган. А.Формонов: “Жим ўтирайлик энди, бўлди қилинглар” деб айтган ва уларнинг иккаласи қолиб, 8 январь куни унинг ўзини изоляторга тиқишган. Уч кундан кейин янги кирган маҳбус билан уришган маҳбусни ҳам ШИЗОга ташлашган. Бироқ уруш чиқарган янги “маҳбус” изоляторга тушмаган. Шундай қилиб, О.Якубованинг турмуш ўртоғи қишнинг энг совуқ кунларини изоляторда ўтказган. Январь кунлари совуқ шу қадар қаттиқ бўлган-ки, бир соатлик сайр (прогулка)ларни маҳбуслар зўрга ўтказишган.

 

“Битта камерада бирга ўтиргандан кейин хоҳласа ҳам, хоҳламаса ҳам маҳбуслар ўзаро гаплашишга мажбур. Бир камерада ўтирганларга ўзаро гаплашишни тақиқлаш психологик қийноқдир. Балки турмуш ўртоғимга нисбатан яна янги айблов қўймоқчи бўлишаётгандир. Булардан ҳамма нарсани кутса бўлади” дейди О.Якубова.

 

Қуйида биз зона раҳбариятининг охирги бир неча ой ичида А.Формоновга нисбатан қилган жиноятларига тўхталмоқчимиз. Зона раҳбарияти А.Формоновга тўҳмат уюштириб, уни 2007 йил 23 майдан 19 июнга қадар, яъни 27 кун ШИЗОга ташлаган, у ерда дубинка таёқ билан оёғининг ости ва белига аёвсиз уришган. Натижада изолятордан чиққандан кейин ҳам у 10 кун деярли оёқ босиб юра олмаган. 10 октябрдан 20 октябрга қадар 10 кун, ҳеч бир сабабсиз, “сафда нотўғри юраяпсан” деган сохта айб билан А.Формоновни совуқ ва зах изоляторга ташлашган.

 

Бу ерда уни икки кун давомида қўлига кишан (наручник) солиб ва темирга боғлаган ҳолда қамоқхонанинг беш ходими биргалашиб аёвсиз калтаклашган. 2007 йил 31 октябрь – 1 ноябрь кунлари бўлган учрашувда О.Якубова турмуш ўртоғининг соғлиги жуда ёмон, совуқ ва зах изоляторда қулоғи шамоллаб, ундан йиринг оқиб турганини, жуда ҳам қаттиқ йўталиб ётганини ўз кўзи билан кўрган. А.Фармонов 2008 йил 8 январдан 30 январга қадар ШИЗО (штрафной изолятор)га ташланган.

 

У ўн беш кун изоляторда, етти кун карантинда бўлган ва муттасил қўлига кишан (наручник) солинган ҳолда ўтирган. Қоида бўйича карантинга чиққандан кейин маҳбус қўлига наручник солиш умуман мумкин бўлмаган ҳолда А.Формоновга карантинда ҳам етти кун наручник солишган. 16 февраль куни уни чақириб, амнистияга тушмаганлигини айтиб, мажбуран қўл қўйдириб олишган. «Имзо чекмайман, мен тартиб-қоидани бузган эмасман» дегандан сўнг А.Формрновга жисмоний қийноқ қўллашган.

 

О.Якубова турмуш ўртоғининг олдидан учрашувдан қайтганидан кейин шикоят хати ёзишга қарор қилган. 2007 йил 9 ноябрь куни турмуш ўртоғига нисбатан бўлаётган қийноқларни тўхтатишни, А.Фармоновнинг жиноят иши қайта кўрилиб, уни тўлиқ оқлаган ҳолда озодликка чиқаришни, А.Фармоновга нисбатан сохта жиноий иш қўзғаган ва судлаган ҳамда УЯ 64/71 ЖИЭМда қийноқларга солаётган барча шахсларни жиноий жавобгарликка тортишни сўраб шикоят хатини Ўзбекистон Республикаси Президенти, Бош Прокурори Р.Кодиров, Ички ишлар вазири Б.Матлюбов, ЖИЭББ (ГУИН) бошлиғи А.Шодиев номига почта оркали юборган, бироқ шу пайтга қадар бу юқори лавозимли шахслардан хатига қонуний жавоб олмаган. Унинг шикоят хати ёзилгандан кейин ҳам турмуш ўртоғи қийноқларга солинган.

 

Биз илгарироқ А.Формонов ва Алишер Караматов иши юзасидан жиноий ишлар бўйича Янгиер шаҳар суди чиқарган ҳукмнинг тўлиқ матнини (бирор ҳарфини ўзгартирмаган ҳолда) Интернет-сайтларда эълон қилган эдик. Ҳукмда жазо умумий тартибли зонада ўтаттирилиши кўрсатилган бўлишига қарамасдан А.Формонов махсус тартибли (особый режимли), яъни қаттиқ тартибли (строгий режим) УЯ 64/71 концлагерида сақлашмокда.

 

Маълум-ки, бу зона 1997 йили Ўзбекистоннинг энг экологик хавфли, ўта континенталь (ёзда ўта иссик, кишда ўта совуқ) иқлимга эга бўлган Усть-Юрт платосида диний ва сиёсий эътиқодлари туфайли судланган инсонлар учун ташкил этилган ва шу сабабли мазкур зона концентрацион лагерь мақомида бўлиб, унда махсус тартиб ўрнатилган. А.Формоновга охир-оқибат 159-чи (ёки шу тенги) модда билан яна айб қўйиш учун суд ҳукмига зид ҳолатда уни айнан шу зонага этап қилишган.

 

О.Якубованинг айтишича, А.Формонов озодликка чиқишидан буткул умидини узган.

А.Формонов зона маъмуриятининг алоҳида диққат марказида туришини қуйидаги фактдан ҳам англаш қийин эмас. Зона бошлиғи муовини А.Формоновни олдига чақириб, ОБСЕ (Европада хавфсизлик ва ҳамкорлик ташкилоти)да киминг ишлайди, деб сўраган. А.Формонов: “ОБСЕда менинг ҳечкимим ишламайди, у ташкилотда ким ишлашини билмайман» деб жавоб берган. Шундан сўнг муовин О.Якубованинг акасини ҳам «Киминг бўлади, қаерда ишлайди?» – дея суриштирган.

 

ЎИҲЖдан:

 

Кейинги пайтларда бирнеча ҳуқуқбонларнинг қамоқхоналардан озод этилиши сўзсиз қувонарли воқеълик бўлса-да, уларнинг баъзилари Ўзбекистон қамоқхоналарида ҳозир қийноқлар қўлланилмаётир, деб баёнот бераётгани тушунарсиз нарсадир. Бизга келаётган, ҳамда бир қанча ҳуқуқбон ташкилотларнинг бераётган маълумотларига кўра мамлакатнинг милиция бўлимлари, тергов органлари ва жазони ижро этиш колонияларида қийноқлар бир кун ҳам тўхтамаганини айтиш мумкин. Авторитар тузумлар нафақат маҳбусларга, балки ёппасига бутун жамиятга зулм ўтказмаса яшай олмайдилар.

 

Толиб Ёкубов

 

ЎИҲЖ раиси

 

Франция 

 

БИЛДИРИШНОМАлар, УЯ 64/36, ҚИЙНОҚЛАР

07.07.30-ФОЖЕАЛИ ЎЛИМ

30 июль 2007 й.

Адолат ва одил суд булмаган шароитда

давлат карокчилар тудасига айланади

Августин Аврелий

 

ЎЗБЕКИСТОН ИНСОН ҲУҚУҚЛАРИ ЖАМИЯТИНИНГ

БИЛДИРИШНОМАСИ

 

Ўзбекистон Инсон Ҳуқуқлари Жамиятига Фарғона вилоятидан келган «Фожеали ўлим!» мақоласи ҳар қандай соф виждонли инсонни изтиробга солади ва бу фожеани содир этган маҳлуқлар ҳамда уларнинг раҳнамоси Ўзбекистон ҳукуматига нисбатан нафрат уйғотади. 39 ёшли айбсиз ватандошимиз, мусулмон йигит Иномжон Якубовнинг жасади Навоий шаҳридан олиб келинаётгани ҳакидаги маълумотни унинг отаси Сойибжон ота Якубовга Марғилон шаҳар ҳокими Н.Раҳматуллаев, шаҳар ички ишлар бўлимии бошлиғи, «Узун ховуз» маҳалла фуқаролар йиғини раиси Муҳаммадамин ва бошқа бирнеча нотаниш одамлар билдиришган. Худоси Ислом Каримов бўлган бу одамлар охир-оқибат Иномжоннинг қотиллари билан Аллоҳ олдида теппа-тенг жавоб беришларини тушунишармикин?

 

Фожеали ўлим!

 

         Навқирон ва қадимий марғилон ўзининг 2000 йиллик тўйини нишонлаш арафасида турган бир пайтда 2007 йил 19 июль куни эрталаб соат 8.00 да марғилондаги қадимий қабристонлардан бири бўлмиш “Хўжа Форсо” қабристонида 200 дан ортиқ инсонлар иштирокида дафн маросими бўлиб ўтди.

        

Нафақат марғилонни, балки бутун Фарғона вилоятини ғамғуссага, қайғуга солган бу дафн маросимида шу куни азонда, соат 5-00 ларда Навоий шаҳридаги УЯ 64/36-сонли қамоқхонадан бош мия суяклари пачоқланган, юз ва кўзлари аянчли аҳволга келтирилган 39 ёшли Якубов Ином Соибжоновичнинг жасади тупроққа топширилди.

        

Якубов И.С. 1998 йил 23 сентябрда “Ҳизбуттаҳрир” партиясига мансубликда айбланиб қамоққа олинган ва Фарғона вилоят судининг ҳукми билан 18 йилга озодликдан маҳрум этилган эди.

        

марғилон шаҳар, “УзунҲовуз” маҳалла, ИбнСино кўчаси, 9-уйда яшовчи унинг 77 ёшли отаси Якубов Соибжон ака марҳум ўғли иномжонинг ҳалол ва покиза, иъмон-эътиқоди мустаҳкам ва отаонасига, ўз оиласи ва яқинларига жуда меҳрибон, юксак ҳулқли фарзанди бўлганлигини, ҳеч қандай экстремистик, террористик фаолият олиб бормагани ҳолда ноҳақ айбланиб қамалгани ҳамда тўққиз йиллик айрилиқ, қамоқхоналардаги қийноқ ва азоблардан сўнг ўғлининг бундай аянчли ва фожеали ўлим билан олиб келинганлигидан қаттиқ норози эканлигини ва ўғлининг ўлишига сабабчи бўлган шахсларнинг жиноий жавобгарликка тортилишини талаб қилиб республика прокуратурасига арзнома топширишини айтди.

        

Марҳумнинг хотини Турсунқулова ёқутхон эрининг қамоқда бўлган пайтда унга ўпка сили касаллиги юқтирилгани ва бу касаллик узоқ вақтдан буён давом этиб келаётган бўлишига қарамай, 2007 йил 16 июнь куни қамоқхонага охирги учрашувга борган пайтда эрининг аҳволи анча яхшиланганлиги ҳақида гапириб, роппа роса 1 ойдан сўнг фожеали ўлим билан уйга олиб келинганидан қаттиқ изтироб чекаётгани ҳамда икки норасида фарзандининг отасиз етим бўлиб қолишларига сабабчи бўлган жиноятчижаллодларни жазога тортиш ҳақида ариза беришлигини айтди.

        

Ёқутхонинг айтишича, учрашувга борган пайтларида унинг марҳум эри Иномжон қамоқхонада содир этилаётган жиноятлар ҳақида гапириб, қамоқхона ходимлари диний эътиқоди учун қамалган маҳбусларни жуда қаттиқ қийноқларга солишларини, намоз ўқиганлиги учун уларни аёвсиз калтаклаб, узоқ муддатга изоляторга ёпишлари ҳақида гапириб берган.

 

Бундан ташқари Иномжон унга энг оғир жиноят, яъни турма ходимлари атайлаб ўзлари уюштирган ҳолда ёмон ва ғаразли ниятлар билан суғорилган, яхшилаб боқилган “маҳсус” маҳбусларга диндор маҳбусларнинг қўлоёқларини боғлаб, номусларига тегиш ва зўрлаш учун изолаторларга ташлаб қўяётганлари ҳақида гапириб берган. Бундан асосий мақсад улардан президентнинг номига кечирим хати ёздириб олиш бўлган.

 

Кечирим хати ёздиришнинг асосий мақсади асосан диндор маҳбуслар президент номига ёзилган кечирим хатларида ўзларининг қилмаган айбига иқрор бўлиши, унга нисбатан чиқарилган суд ҳукмини тўғри деб, бу билан унга нисбатан қўйилган “экстремисттеррорист” деган тамғани тасдиқлаши керак бўлган.

        

Жаноза ўқилишидан олдин жасадни кўриб, унинг жуда аянчли ҳолда экани, яъни бош мия суякларининг пачоқлангани, чап кўзининг ўйилиб кетгани, чап юзининг ёноқ қисмида 3-4 сантиметрлар чамаси суяклари синиб, ичига ботиб кетгани, тананинг бошқа қисмларидаги жароҳатларни кўриб, унинг яқинлари, қариндошуруғлари жуда қаттиқ ғазабга келдилар.

        

2007 йилнинг 18 июлида Навоий вилояти Суд-тиббий экспертиза бюроси томонидан врач мухитдинов имзоси билан берилган 82-сонли “Ўлим ҳақидаги врачлик гувоҳномаси”да Якубов Ином Соибжоновичнинг ўлган вақти 2007 йил 17 июль, ўлган жойи навоий вилояти УЯ 64/36 стационари, деб кўрсатилган. Ўлимнинг бевосита сабаби:      а) Очиқ бош мия травмаси; б) Калла асоси суякларининг синиши; в) Травматик шок, деб кўрсатилган.

        

Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг қийноқлар бўйича махсус маърузачиси Тео ван Бовен Ўзбекистонга ташриф буюрган чоғида текширувлар ўтказиб, Ўзбекистондаги барча тергов ҳибсхоналарида, қамоқхоналарда қийноқлар мунтазам ва систематик тарзда олиб борилаётгани ҳақида ахборот бериб, бу ёмон иллатни қийноқлар ва инсонларга қарши олиб борилаётган бу тарздаги жиноятларни бартараф этиш учун 22 банддан иборат кўрсатма ва таклифлар берган.

 

Шундан сўнг 2003 йилда президент И.Каримовнинг кўрсатмасига биноан Инсон ҳуқуқлари бўйича Ўзбекистон Миллий маркази директори Акмал саидов бошчилигида Тео ван Бовен томонидан кўрсатиб берилган қийноқларни бартараф этиш ва бошқа ислоҳотлар ўтказиш тўғрисида миллий дастур ишлаб чиқилган эди. Лекин минг афсуски, инсониятга қарши бу жиноятлар ҳанузгача давом этиб келмоқда.

 

Айниқса, навоийдаги УЯ 64/36-сонли зонадаги маҳбусларга нисбатан кўрсатилаётган қийноқлар ва оғир жиноятлар тўғрисида кўп шикоятлар тушган ва бу тўғрида ГУИНга ҳам бир қанча мактублар йўлланган бўлишига қарамасдан ҳеч қандай чоратадбирлар кўрилмаганлиги оқибатида худди шу қамоқхонадан 2007 йил 18 июль куни Тошкентлик 52 ёшли Шуҳрат Диёровнинг жасади ҳам келтирилган.

        

Фақатгина Фарғона вилояти бўйича шу яқин 5-6 йил ичида қамоқхоналардан 100 дан ортиқ жасадлар келтирилган бўлса, Навоийдаги бу машъум 64/36 “туберкулез зонаси”дан 10 дан ортиқ маҳбусларнинг жасади келтирилди. Булар жумласига Марғилон шаҳридан Ашуров Муҳаммаджон Алиевич, Бўрибоев Абдуҳамид Абдумаликовичларни айтиш мумкин.

        

Ўзбекистон Инсон ҳуқуқлари Жамияти раиси Толиб Якубов ўзининг 2007 йил 26 июндаги Интернет орқали тарқатган мақоласида айтганидек: Қийноқларни фақат давлат бошлиғи ўз буйруғи билан тўхтатиши мумкин.

        

Ҳар бир инсоннинг, халқнинг ўз ғурури ва инсонга хос чекланган бардоши бор. Қамоқхоналардаги қийноқлар тўхтатилмас экан, бундай машъум ўлимлар давом этаверади. Бунга чек қўйиш вақти етиб келди.

 

ЎИҲЖдан:

 

Онг ва эътиқод инсон (банда)ни дунёдаги бошқа жонзотлардан фарқловчи, унга Яратган томонидан инъом этилган буюк неъматдир. Диний эътиқод инсоннинг энг улуғ ҳуқуқларидан бири бўлиб, унга тажовуз қилган одам ёки ҳукумат муқаррар таназзулга юз тутади. Инсоният тарихида Ислом динига қарши курашган одам ва ҳукмдорлар кўп бўлган, бироқ уларнинг барчаси охир-оқибат кулпа-якун бўлган.

 

Ўз халқига, унинг диний эътиқодига душман бўлган ҳукмдорлар ўзларидан олдин ўтган шу каби ҳукмдорлар тақдиридан хулоса чиқармаганлар. Шуларнинг бири ўзбек диёрининг ҳозирги ҳукмдори И.Каримов бўлиб, у ҳам тарих сабоқларини бир чеккага суриб қўйиб, ўзининг бутун фаолиятини Ислом динига, инсонларнинг диний эътиқодига қарши қаратди. Унинг ҳам такдири олдин ўтган ва Исломга қарши курашган ҳукмдорларники каби фожеали бўлажак.

 

60-ИҚТИСОДИЙ ҲУҚУҚЛАР ВА ЭРКИНЛИКЛАР, УЯ-64/51, ХАТлар

04.01.19-УЯ 64-51 ЗОНАСИДАН келган ХАТ

1999 йил 7 март куни милиция ходимлари мени уйимда хибс этишди. 18 март кунига қадар мени Ўзбекистон туман ИИБ даги вақтинча ушлаб туриш хибсхонасида бетўхтов қийноқлар остида сақлашди. Улар менинг товонларимга резина калтак билан уришди. Continue reading «04.01.19-УЯ 64-51 ЗОНАСИДАН келган ХАТ»

УЯ-64/51, ҚИЙНОҚЛАР, ҲУКУМАТ МУСУЛМОНЛАРГА ҚАРШИ

04.01.19-КИН 51дан КЕЛГАН ХАТ

2004 йил, 19 январь

 

КИН УЯ-64/51 ҚАМОҚХОНАСИДАН

ИККИНЧИ МАКТУБ


ЎИХЖ матбуот маркази хабари

 

Адолат ва одил суд бўлмаган шароитда
давлат карокчилар тўдасига айлана
ди
Августин Аврелий

 

               Ўзбекистон ҳукумати ўзининг жазони ижро этиш муассасаларидаги махбусларга нисбатан ваҳшийликларини жамоатчиликдан яширишга ҳар қанча уринмасин, у ерлардан қийноқлар, ваҳшиёна муомалалар, камситишлар, чидаб бўлмас сақлаш шароитлари ва бошқалар ҳақида ишончли маълумотлар чиқиб турибди.

 

               ЎИХЖ га турли қамоқхоналардан мактублар келиб тушади. Уларнинг муаллифлари ўз хатларининг мазмунини жамоатчилик ва халқаро ташкилотлар эътиборига етказишни ҳамда энг кўп ўқиладиган интернет сайтларига қўйишни сўрашади. Шундай мактублардан бири илгари Фарғона вилояти Ўзбекистон туманидаги Болғали қишлоғида яшаган, 1969 йилда туғилган, ўрта-махсус маълумотга эга Баратов Оллоназар Солижоновичдан келди. Виждон бандиси О.С.Баратов 1999 йилдан бери Косондаги КИН УЯ-64/51 қамоқхонасида сақланмоқда. Қуйида унинг хатини тўлиқ келтирмоқдамиз:

 

               – Мен «Хизб ут-тахрир» диний партияси аъзосиман. 1999 йил 7 март куни милиция ходимлари мени уйимда хибс этишди. 18 март кунига қадар мени Ўзбекистон туман ИИБ даги вақтинча ушлаб туриш хибсхонасида бетўхтов қийноқлар остида сақлашди. Улар менинг товонларимга резина калтак билан уришди.

 

                 Оқибатда оёқларим шишиб, ҳаракатланолмай қолдим. У ерда менга агар айбимни тан олмасам, тирноқларимни суғуриш ва баданимга қизиб турган дазмол босиш билан таҳдид қилишди. Мени МХХ ҳамда коррупция, рэкет, терроризмга қарши кураш бўлими ходимлари Абдужаббор, Аббосхонлар ва исмларини билмаганим бошқа ИИВ ходимлари қийноққа солишди. 18 март куни мен терговчи кўрсатган ҳамма коғозларга имзо чекишга мажбур бўлдим. Шундан сўнг мени Қўқон турмасига юборишди. У ерда ҳам мени бир неча бор қаттиқ калтаклашди.

 

               Кейин судгача сақлаб туриш учун мени Қўқон турмасидан Фарғона шаҳар тергов изоляторига юборишди. Биз 34 киши эдик. Орамизда 1-даражали ногирон, икки кўзи ожиз, қанд касалига мубтало бўлган ва бир оёғи йўқ Абдуқаюм Ҳасанов бор эди. Уни ҳам ногиронлигига қарамай, ваҳшийларча қийнашарди. Суд вақтида адвокат судьяга ўз қимоясидаги одамнинг 1-даражали ногирон эканини эслатганида, судья: «У ногирон бўлса ҳам, мияси ва ақли соғ, шунинг учун жазо олиши керак«, – деди.

 

             Тергов вақтида бизларни ЖКнинг 127- (Вояга етмаганларни жамиятга қарши ҳаракатларга бошлаш), 156- (Миллий, ирқий ёхуд диний адоват қўзғатиш), 159- (Ўзбекистон конституциявий тузумига тажовуз қилиш), 216- (Ноқонуний жамоат уюшмалари ёки диний ташкилотлар тузиш), 242- (Жиноий уюшма ташкил этиш) ва 244-(Оммавий тартибсизликлар) моддалари билан айблашди. Судья менинг айбимни «исботлашга» қаттиқ тиришиб, охири 18 йилга ҳукм қилди.

 

              Ҳаво чидаб бўлмас иссиқ ва дим бўлган август ойида бизни иссиқдан қайнаб ётган вагонларга ўтқизиб, Тошкентга олиб кетишди. Бу сафар қийноқдан ҳам баттар эди. Ҳеч кимга бир қултум бўлса ҳам сув беришмасди. Тошкент турмасида бизни кечгача ушлаб туриб, тахминан соат 16-17 ларда яна ўша вагонларга ўткиза бошлашди. Вагоннинг ҳар бир каталакдек хонасига 17-18 кишидан тиқишди ва шу ҳолда узоқ ушлаб туришди. Чидаб бўлмас иссиқ туфайли кўпчилик хушидан кета бошлади.

 

                 Мен ҳам шунақа бўлдим. Қанча вақт хушсиз ётганимни билмайман. Кимдир юзимга қўли билан ураётганидан ўзимга келдим. Биродарим Муҳаммадали мени хушимга келтиришга уринаётган экан. Поезд йўлга чиққан ва Тошкентдан чиқиб кетаётган эди. Мен ерга сув йиғилиб қолганини ва тепадан сув оқаётганини кўриб қолиб, Муҳаммадалидан бунинг қанақа сувлигини сўрадим. У бунинг одамларнинг тери эканини айтди. Ҳамманинг кийими ҳўл бўлиб, у терни ўзига сингдирмаётган ва натижада тер ерга оқаётганди.

 

               20 август куни (1999 йил) биз Косондаги КИН УЯ-64/51 қамоқхонасига етиб келдик. Янги махбусларни «кутиб олиш» маросими бошланди. Аввалига бизни яланғоч қилиб ечинтириб, биттадан ич кийим беришди, ўзимизнинг кийимларимизни олиб қўйишди. Кейин биз ички хизмат (милиция) ходимлари ва назоратчилар ташкил қилган коридордан ўтишимиз керак эди. Уларнинг ҳар бири кўлига ё резина, ё симлардан тўқилган калтак ёки хивич ушлаб олганди. «Коридор» нинг узунлиги 50-60 метр бўлиб, нариги чети ШИЗО – жазо изолятори биносига олиб борарди. Махбус бу тирик коридордан ўтганида ҳар бир милиционер ва назоратчи унинг боши ёки баданининг бошқа қисмларига урар эди.

 

               Ҳамма 56 та махбусни битта хонага тиқишди. Бир неча минутдан кейин у тандирга айланиб кетди. Одамлар хушдан кета бошладилар. Хушдан кетмаганлар тирик коридордан ўтганимиздан кейин бизга берилган кўйлак ва шимлар билан елпиб, ўзидан кетганларга қай бир йўл билан бўлса ҳам ҳаво етказишга ҳаракат қилишарди. Шунда бир прапоршчик кириб, ичига сув солинган 20 литрли идишни қўйиб кетди. У бир неча марта икки челакдан сув олиб келиб, уни тўлдириб қўйди.

 

               Икки кун ўтгач мени қамоқхона режим қисмининг бошлиғи, капитан Бобоев хонасига чақирди ва мендан унга тиз чўкиб, сажда қилишимни талаб қилди. Мен унинг талабини рад этдим ва: «Мен фақат Аллоҳга ибодат қиламан», – дедим. Бобоев қутуриб, мени симдан ясалган хивич билан савалай кетди. Мен йиқилдим, ерга ётиб қолдим, хушимдан кетаёздим. У эса мени тепкилай бошлади.

 

               Орадан 2-3 кун ўтиб, мени қамоқхона бошлиғининг ёрдамчисиуям капитанчақиртирди. Унинг талаби билан ўзим судланган моддаларни айтганимда, у сакраб туриб, бошимга резина калтак билан ура бошлади ва: «Сен террорист, экстремист экансан-ку! Сени нариги дунёга жўнатиш керак!» – деб бақирди. У менинг хушимдан кетаётганимни кўриб, хонасидан итқитиб чиқариб юборди.

 

               Бизни ҳар куни, гоҳида кунора қамоқхона штабининг ҳар хил хоналарига чақириб калтаклашарди. Хонага киришни кутиб, коридорда турганимизда ёнимиздан ўтиб кетаётган милиционер ва аскарлар бизни муштумлари билан уриб, тепиб ўтишарди.

 

             Бизнинг баракнинг бошлиғи лейтенант Эшмуродов Бахтиёр эди. Зонага келганимизнинг биринчи куниёқ, у мени қимирламай қолгунимча калтаклаган. Орадан бир ойча ўтгач, мени тезкор бўлим бошлиғи, капитан Ражабов Шомурод хонасига чақирди. У қўлида калтак ушлаб олган эди. У: «Агар қўлимдаги нарсанинг номини тўғри айтиб беролсанг, сени урмайман», – деди. Калтак электр симидан тўқилган эди. «Тополмадинг, бу – мияни жойига келтирадиган калтак, мен уни бошингдаги ҳамма керакмас нарсаларни чиқариб ташлаш учун ишлатаман», – деди-да, мени қаттиқ калтаклай бошлади.

 

               Мактубим дунё юзини кўрганидан кейин мени бундан ҳам қаттиқ ва кўп калтаклашларини, балки эса ўлдиришларини биламан. Лекин виждон бандилари, Аллоҳга ишонганлар учун қурилган ўзбек ўлим лагерлари ҳақидаги ҳақикат одамларга етиб боришини истардим. Мен буни бутун дунё билишини хоҳлайман.

 

            3 декабр, 2003 йил

 

ЎИХЖ дан:

 

             Сталин ҳам мамлакатда ва «темир парда» ортида ГУЛАГ (Главное управление лагерей) ҳақида ҳеч ким билмайди, деб ўйлаган эди. Аммо дунё буни билди. А.Солженицыннинг «Архипелаг ГУЛАГ» китобидан ва бошқа кўплаб манбалардан билди. Тараққий этган инсоният бу архипелагга асос солган советларнинг зўравон сиёсий тизимини, бутун Иттифоқ бўйлаб сочилиб кетган ўлим лагерларида хизмат қилган ва Лагерлар бош бошқармасида ишлаган ваҳшийларни шарманда қилди.

 

               Дунё ўзбекларнинг Жазони ижро этиш бош бошқармаси (ЖИЭББ) ҳақида ҳам билиб олади. Вақти келади, тараққий этган инсоният Ўзбекистондаги зўравон сиёсий тузумни ҳам, ЖИЭББ бошлиқлари Р.Қодиров, А.Шодиев, М.Гуревичларни ҳам, уларнинг гумашталари, лагерь бошлиқлари А.Қулумбетов («Жаслиқ«, УЯ-64/71), С.Қаландаров («Шайх Али», УЯ-64/49), О.Алиқулов (Косон, УЯ-64/51), А.Мардонов (Навоий, УЯ-64/46), Б.Азизов (Когон, УЯ-64/62), М.Мирсалимов (Олмалиқ, УЯ-64/45), Э.Комилов (Тошкент, УЯ-64/СИ-1) ва бошқаларни ҳам шарманда қилади.

 

               Шубҳасиз-ки, бу шармандаликдан ЖИЭББ унинг идорасига тегишли бўлган ички ишлар вазири З.Алматов ҳам, идорасига БМТ махсус маърузачиси Тео ван Бовен ҳам киролмаган, ертўлалари (тергов хибсхоналари, вақтинчалик сақлаш қамоқхоналари) бўлган МХХ раиси Р.Иноятов ҳам қочиб қутула олмайдилар.

             Ўлим лагерларидан келган хатларни халқ ҳали узоқ сақлайди. Улар капитан Бобоев ёки Ражабов сингари йиртқичларнигина эмас, уларнинг раҳбарлари-ю рағбатлантирувчиларини ҳам фош қиладиган асосий ҳужжатлар бўлади.

 

 

 

УЯ-64/51, ХАТлар, ҚИЙНОҚЛАР

03.12.01-УЯ-64/51 КАМОКХОНАСИДАН МАКТУБ

КАРШИ ЯКИНИДАГИ КОСОН КИШЛОГИДА ЖОЙЛАШГАН УЯ-64/51 КАМОКХОНАСИДАН МАКТУБ

 

(ЎИХЖ Наманган вилоят бўлимининг хабари)

 

Адолат ва конунчилик йўк жойда
давлат карокчилар тўдасига айланади
Августин Аврелий

 

ЎИХЖ га Кашкадарё вилоятининг маъмурий маркази хисобланмиш Карши шахри якинидаги Косон кишлогида жойлашган (КИН) УЯ-64/51 камокхонасидан иккита мактуб келиб тушди. Мактублардан биринчисининг муаллифи Наманган вилоятининг Ровустон кишлогилик Насриддинов Бахром «Хизбут-тахрир» диний фиркасига алокадорликда айбланиб 1999 йилда вилоят махкамаси (судья – Ибрагимов) томонидан 16 йилга хукм этилган.

 

У вилоят МХХ бошкармасига ўз фиркаси варакаларини почта оркали юборганидан сўнг ушбу муассаса ходимлари томонидан хибсга олинган. Унинг устидан ўтказилган бутун тергов жараёни бетўхтов калтаклашлар, кийноклар, камситишлар ва хакоратлар билан кечган. Хаттоки ўз адвокати билан учрашишдан олдин хам уни резина калтаклар билан калтаклашган.

 

Бошка жазони ўташ муассасасига жўнатиш учун Намангандан Тошкент турмасига (УЯ-64/СИ-1) юборилганда хам, Насриддинов Бахромни калтаклар билан кутиб олишди. Киш бўлишига карамай, бу ердаги тинтув вактида уни ялангоч бўлиб ечинишга мажбурлашди. Тезкор бўлим бошлиги билан «сухбат» га уни олдин вахшийларча калтаклаб кейин олиб боришар эди.

 

Бир неча бор уни у гўёки турма ички тартибини бузгани хакидаги хужжатларни имзолашга мажбурлашган. Бундай «икрор» ларнинг натижасида у бир неча кеча-кундузлаб жазо изолятори (ШИЗО) да ўтирган. Тоштурмада Насриддинов Бахром аслида 6 кишилик бўлса-да, амалда 12-18 махбус сакланган камерада ушлаб турилган.

 

Тоштурмадан уни Карши шахрига жўнатишади. Чорва молларини ташиш учун мўлжалланган вагонлар махбуслар ташиладиган вагонлардан кўра яширок кўринар эди. Бу ерда нафакат бемалол ўрнашишнинг, балки хатто нафас олишнинг хам имкони йўк эди. Шундай шароитларда хам назоратчилар тинтув ўтказишган. Одамларни Косон камокхонасига олиб келишганда: «159-модда билан камалганлар олдинга чиксин!» – деган буйрук янгради. Бошкалар каторида Бахром Насриддинов хам олдинга чиккан. Камокхонанинг интизом бўлимига уни назоратчи Очилов тўхтовсиз тепкилаб олиб борган.

 

Вокеаларнинг кейинги ривожини биз Бахром Насриддиновнинг хатида баён килинганидек келтирамиз:

 

– Мени у ерда капитан Бобоев бошчилигидаги зобитлар ва харбий назоратчилар кутиб олишди. Хонага киришим билан улар мени резина калтаклар билан савалаб, уриб-тепкилай бошлашди. Хамма галма-галдан урди. Капитан Бобоев мен билан «сухбат» ўтказиб, бу сухбат давомида мени калтаклаб турди. Кейин камокхона бошликларининг буйруги билан ўз эркларини саклаб колишга уринувчи махбусларни жинсий зўрлайдиган бир махбусни олиб келишди.

 

Зонага олиб келинган хар бир янги махбусни, асосан диндорларни албатта мана шунака маньякмахбусларга танитиб кўйишар эди. Бобоев менга: «Агар эътикодингни ўзгартирмасанг, сени зўрлашга буюраман», – дея тахдид килиб кўйди. Шаркда эркак кишининг зўрланиши энг юкори даражадаги шармандалик хисобланади.

 

Хаво жуда совук эди, бутун баданим калтаклашлардан зиркираётганди. Шунинг учун жуда кийинчилик билан колония кийимини кия олдим. Мени карантин бўлимига олиб боришди. Бу ерда мени камокхона маъмурияти томонидан тайинланган махбус Парпиев Хамро кутиб олди. Хаммага, шу жумладан менга хам у: «Менинг айтганимни киласан. Ёшмисан, каримисан, согмисан ё касалмисан бу ерга ўз ихтиёринг билан келгансан», – дерди. Унинг тушунчалари ва мавкифи шунака эди.

 

Нонушта ва кечкурунги овкатдан кейин у махбусларни икки соат давомида сафсаф бўлиб харбийчасига кадам ташлаб юришга мажбурлар эди. Нонушта, тушлик ва кечкурунги овкатлардан сўнг бу вахший махбус бошка махбусларни колониянинг хўжалик ховлисида умуман фойдасиз ишларни килишга мажбурлар эди. Одатда бунака ишлар ярим тунгача давом этарди. Одамларни хўрлаш, уларнинг иродасини букиш – бу ишдан кўзланган максад шу эди.

 

Бу ишлардан на махбусларга ва на колонияга умуман фойда йўк эди: бир уюм тупрокни белкурак билан бир жойдан бошка жойга кўчириш ва шу уюм жойини доимий тарзда ўзгартириб туриш; лойдан гувала ясаб, куритилган гувалаларни ерга кўмиш ва улардан яна кайтадан лой кориб гувала ясаш; бу ишларни тўхтовсиз давом эттириш. Бунака ишлар кишда хам тўхтамас эди. Кахратон совукда хам назоратчи махбус кўл билан лой коришга ва гувала ясашга мажбурлар эди.

 

Камокхонанинг хўжалик ховлисида жазо батальонини бошкариш вазифасини маргилонлик Кўзибой исмли махбус бажарарди. У доим кўлида бир бўлак резина шланг кўтариб юрар эди. Хўжалик ховлисида ажратилган ер майдонида у бу ерни «хайдаш» га бошчилик киларди. «Ер хайдаш» шундан иборат эдики, у ўзи устига ўтириб олган молага 10-12 та махбусни кўшарди ва уларни молани тортишга мажбурлар эди.

 

Ўзининг фикрича молани заифрок тортган махбусни у кўлидаги резина шланг билан саваларди. Унга рохат келтирувчи яна бир машгулот катта бетон бўлагини хўжалик ховлисининг бир четидан иккинчи четига кўтариб олиб бориш эди. Орадан бир соат хам ўтмай, у батальонидаги хамма махбусларни бетонни яна кайтадан ўз жойига олиб келишга мажбур киларди.

 

Карантин зонасида сув нафакат ювинишга, балки ичишга хам етмасди. Хар бир махбус кунига икки марта – эрталаб ва кечкурун бир кружкадан сув оларди. Махбуслар ухлайдиган баракда тўшаклар умуман йўк эди. Махбуслар кечаси беш кишидан бўлиб тахталарнинг устида ёки бетон полда жойлашишарди. Бу борада кимдир канакадир норозилик билдиргудек бўлса, Хамро Парпиев уни резина шланг билан урарди. Уни ва Кўзибойни хаётимда кўрган энг конхўр ва шафкатсиз одамлар деб биламан.

 

Бундан ташкари, деярли хар куни ёки кунора мени камокхона штабининг кабинетларига олиб келиб, эътикодимдан воз кечишни талаб килиб калтаклашарди. Айникса, 5-, 6-, 8-, 9- ва 10-ракамли хоналарда шафкатсизларча калтаклашар эди. Назоратчилар менинг одамлар кўзидан холирок жойда намоз ўкиётганимни билиб колишса, мени штабга чакиртиришар ва калтаклашдан ташкари яна жазо батальонида окава сув билан лой кордириш, ундан гувала ясатиш ёки мола торттириш билан жазолашар эди.

 

Махбуслар мажбурий суратда ижодий конкурсларга жалб этиларди. 2001 йилда шунака конкурслардан бири ўтказилаётганда мени аёл кишининг ролини ижро этишга мажбурламокчи бўлишди. Мен бу ўзимнинг эркаклик макомимга хилоф келишини ва номакбуллигини айтиб, бунга рози бўлмадим. 5-ракамли кабинетда мени Шомурод исмли тезкор ходим каттик калтаклади.

 

2000 йил ёзида мени жазо сифатида эрталаб 8-30 дан кечкурун 8-30 га кадар куёш остида ўтиришга мажбурлашди. Бу кийнок бир ойдан ортик давом этди. Натижада менда юрак хуружи пайдо бўлди, оёкларим ишламай, сўзлаш кобилиятини йўкота бошладим ва тез-тез хушимдан кета бошладим. Мени тиббий бўлимга жўнатишди.

 

Тиббий бўлим бошлиги Арабов эса мени даволашни истамай, оркага кайтариб юборди. Лекин яна ахволим огирлашди. Мен капитан Бобоев бешариклик махбус Исроилнинг устидан ювинди агдараётганига ва зўравон махбуслар уни жинсий зўрлаётганларига гувох бўлдим. Шу куни мен куёш остида кун бўйи ўтирган эдим. Бу кўрган нарсаларим менга каттик таъсир килиб, хушимдан кетдим, юрагим хуруж кила бошлади.

 

Ёрдам кўрсатиш ўрнига тезкор ходим Ихтиёр мени ўз хонасига олиб кириб, яна калтаклай кетди. Кейин у менга, Маматов Кудратиллага, Ахмедовга ва яна бир нечта махбусга ялангоч бўлиб ечинишни ва баданини бир-бирига текказиб олдинма-кетин бўлиб туришни буюрди. Мен унинг буйругига бўйсунмадим. Мени канча калтаклаганини билмайман.

 

Бу ерда УЯ-64/51 камокхонасидаги хаётимнинг баъзи лавхаларинигина баён килдим. Якинда диний ишлар бўйича кўмита вакили келиб, хаммага анкета таркатди. Менинг у ердаги саволларга берган жавобларимни ўкиб: «Сен хаммадан кўра итоатсиз экансан-ку, уйингга хеч качон кайтмайсан», – деди.

 

Хотиним ва болаларим хар сафар мен билан учрашиш учун 1000 километр узокликдан келишганида уларни кўриб, ўзимни йўкотиб кўйгудек бўламан. Кечирасиз, бошка ёза олмайман. Аллохга хамду санолар бўлсин. Омийн.

 

Матбуот марказидан: Кейинги хабаримиз хам КИН УЯ-64/51 хакида бўлиб, у бу камокхонада сакланаётган Баратов Оллоназар Солижоновичнинг мактубида баён килинган фактларга асосланган.

1 декабр, 2003 йил

 

51-ДИНИЙ ҲУҚУҚЛАР, ХАТлар, ҚАМОҚХОНАЛАР, ҚИЙНОҚЛАР

ҚАРШИ ҚАМОҚХОНАСИДАН ЧИҚҚАН ХАТ

ҚАРШИ ҚАМОҚХОНАСИДАН ЧИҚҚАН

ХАТ

 

Мен Насриддинов Баҳром Наманганнинг Ровустон қишлоғиданман. 1999 йил “Хизб ут-Тахрир” варақаларини ички ишлар ходимларига почта орқали юборганим учун турли бўҳтон ва уйдирмалардан қўшимча кўрсатма айблов орқали судда вилоят судьяси Ибрагимов томонидан, зулмлар билан ўтказилган тергов жараёнидан кейин, совуққонлик ва золимона 16 йилга озодликдан маҳрум этилдим.

 

СНБ изоляторида ўтган кунлар доимо таҳқирлашда ўтди. Ҳатто адвокат учрашувига олиб чиқиш олдидан ҳам дубинкаларда калтаклашиб олиб чиқишди. Турма оператив бўлимига суҳбатга ҳам шундай олиб чиқилар эди. Қилмаган ишим учун эса тартиб буздинг деб туҳмат билан тартиб бузганлик ҳақида варақага мажбурлаб қўл қўйдириб қамаб қўйишди.

 

Намангандан Тошкент турмасига йўллашди, у ерда ҳам тазъйиқлар билан кутиб олиндим, калтак ва дубинкалар билан уриб, қиш бўлишига қарамай ялонғоч қилиб тинтув қилиндим. 6 ўринли хонада 2-3 баробар кўп одам билан сақландим, у ердан уйимдан 1000 км узоқликдаги Қарши зонасига юборилдим. Бизни олиб кетаётган вагон одамларни олиб кетаётган вагонга ўхшамас эди.

 

Эркин жойлашиш у ёқда турсин эркин нафас олиб бўлмас эди. Шунга қарамай яна тинтув қилиндим. Қаршининг Косон зонасига кириб келдик, 159 модда билан келган борми деган командага мен деб жавоб берганимдан кейин депенко Очилов тепкилари остида интизомий бўлинмага ҳайдаб олиб кетилдим. У ерда капитан Бобоев бошчилигида офицер ва ҳарбий назоратчилар қўл, оёқ ва дубинка билан уриб кутиб олиндим.

 

Кимни қўли бўш бўлса у ҳам ураверар эди. Капитан Бобоев мен билан уриб, калтаклаб суҳбат ўтказди. Бесоқолбозликда айбланган маҳкумни менга юзлатиб, агар йўлингдан қайтмасанг номусингга тегишига буюраман деб таҳдид қилди. Калтакдан оғриган баданга совуқда зўрға кийиндим. Карантин бўлинмасига олиб келиндим. Админстрация томонидан тайинланган маҳкум Парпиев Ҳамро қабул қилиб олди.

 

Бу инсонни бизга шунингдек менга ҳам қарата айтган гапи – нима талаб қилсам шуни бажарасан. Ёшмисан-қаримисан, касалми-соғми ҳамманг ўзинг учун қамалгансан, деб ўз ҳоҳишига кўра ҳукм юритар эди. Эрталабки нонуштадан сўнг, кечки овқатдан сўнг 2 соатдан марш юргизар, нонушта, тушлик ва кечки овқатдан ташқари кўпинча ётишга эълон қилингунча баъзи эса ярим тундан ошгунча хўжалик ҳовлисида аёвсиз ишлатарди.

 

Ишлар инсонга ҳам, зонага ҳам фойдаси йўқ бўлган, инсонни фақат қийнаш учун ўйлаб топилган ишлар – тупроқни бу уюмдан бошқа уюмга ташиш, қуриган гувалакларни чуқурга кўмиб яна бошқа гувалаклар ясаш, гувалак учун ахлатхона чиқинди сувларидан лой қилиб қиш бўлишига қарамай ялонғоч қўл билан ясалар эди. Хўжалик ҳовлисида марғилонлик Қўзибой деган маҳкум жарима батальони бошқарувчиси эди, қўлида доим резина шланг бўлар эди.

 

У хўжалик ҳовлисида ажратилган майдончада бир қисм маҳкумларга 10-12 киши зўрға торта оладиган борона билан ер ҳайдатарди. Борона устига ўзи қўлида резина шланг билан чиқиб олар, бўшроқ тортаётган одам калтакланар эди. Бундан ташқари катта бетон бўлагини зонани у ерига, бу ерига олиб бориб қўйдириб, бир оздан сўнг яна жойига қайтариб олдириб келар эди.

 

Карантинда ювиниш у ёқда турсин, ичиш учун ҳам сув етишмас эди, бир куружка эрталаб ва бир куружка кечки пайт сув ичардим, холос. Тақсимотдан шу бериларди, холос. Ётадиган жой тахта ва бетондан иборат бўлган баракнинг ичи эди, бирор бир тўшак ёстиқсиз, одамларни бир-бирига қарама-қарши жипслаб 5 тадан жойланар, қаршидаги одамларни оёқлари рўпарасидагиларни қўлтиқлари остида, қимирлаб бўлмайдиган қилиб ётқизар, эътироз билдирган маҳкум Ҳамронинг қўлидаги резина шлангдан улуш олар эди.

 

Ҳамро ва Қўзибойни ҳаётимдаги кўрган одамларнинг энг вахший ва шафқатсизлари тоифасидан деб биламан. Бундан ташқари деярли ҳар кун ёки кун ора зона штаби кабинетларига олиб бориб нега қўшилдинг, йўлингдан қайтасанми деб калтакланар эдим. Айниқса 10, 5, 6, 8, 9 кабинетларда кўп марта калтакланар эдим. Махфий ҳолатда бажараётган ибодатимни билиб қолишса штабга кабинетга олиб боришар, у ердаги таҳқирлашдан сўнг яна жарима батальонига ахлат сувдан гувалак ясаш ёки борона тортиш билан жазоланардим.

 

Ҳар хил ижод кўрикларида мажбуран иштирок эттирилдим. Бир сафарги 2001 йилги ижод кўриги учун хотинлар кийимини кийиб ўйнашга мажбурландим. Отрядчик томонидан киймайман, менинг учун ҳаром деб айтганимдан сўнг штабнинг 5кабинетида оператив Шомурод томонидан калтакланиш билан жазоландим. Ёзнинг 2000 йил иссиқ кунида қоқ офтобга қўлимга қизил боғлиқ тақиб қўйиб қўйилдим.

 

Эрталаб 830 дан кечки 830 гача бу иш бир ойдан кўпроқ давом этди. Менда юрак хуружи, оёқларим ишламай қолиши, тилим йўқолиб ўзимни билмай қолганимдан кейин мени санчастга олиб боришди. Санчаст бошлиғи Арабов мени ҳеч ҳам даволамай ўзимга келганимдан сўнг яна ҳовлига ҳайдаб юборди. Бешариқлик Исроил деган биродарим устидан капитан Бобоев бошчилигида ўтказилаётган зулмни, яъни устидан чиқинди сувлар қуйиб, бесоқолбозларни таҳқирларини гувоҳи бўлиб турганлигим ва қуёшда постда туриб ҳолдан тойганлигим юрагим хуружига ва ҳушдан кетишга олиб келди.

 

Оперативник Ихтиёр хонасида қаттиқ калтакландим, чунки Ахмедов, Маматов Қудратилла ва бошқа биродарларимни қип ялонғоч қилиб, бир-бирига яқин бўлиб, олдидагини орқасига қаторга туришга буюрди. Мен ечинишдан бош тортганим учун беаёв уриб, ёзув столлари остига отиб юборди. Бу ёзганларим зона турмаларидаги баъзи бир лавҳалар.

 

Хотирам яхшимаслиги учун саналарни эслай олмадим. Диний қўмита комиссияси келди, берилган савол анкеталарга холис берган жавобларим учун сен ашаддий экансан, ҳеч қачон уйингга кетмайсан, деган жавобни олдим. Ҳар сафар аёлим фарзандларим 1000 км дан кўргани келганларида уларни аянчли аҳволи жуда қийнайди.

 

Мени маъзур тутинг – бу ёғини ёза олмайман. Оллоҳга ҳамду санолар бўлсин. Омин.

 

62-АРИЗАЛАР, УЯ 64-46, ШУҲРАТ АДИЛХОНОВ

02.08.26-АРИЗА – АДИЛХОНОВА ҚУРБОНБУВИ

                                             ЎзР ИИВга қарашли УЯ 64/46 ЖИЭМ бошлиғи

                                                      ички хизмат подполковниги А.Б.Мардоновга

 

УЯ 64/46 ЖИЭМ да сақланаётган маҳбус

Адилхонов Шуҳрат Шавкатовичнинг онаси

Адилхонова Қурбонбуви томонидан

 

                                             АРИЗА

 

         Ҳурматли бошлиқ!

 

         Менинг ўғлим Адилхонов Шухрат Шавкатович тергов ва суд жараёнларини ўтаб, Сиз бошқараётган УЯ 64/46 ЖИЭМ да сақланмоқда. Шу сабабли менинг Адилхонов Шухрат Шавкатовичнинг жиноят ишига ҳимоячи бўлиб иштирок этишим учун терговчи ёки судьянинг қарори ёки ажрими билан эмас, балки ЖИЭМ бошлиғининг иштирокида маҳбус Ишончномаси ҳужжатлаштирилиб, яъни Ишончномага маҳбусга имзо чектирилиб, ЖИЭМ бошлиғи маҳбуснинг шахсини аниқлаб, унинг ҳуқуқ салоҳиятини текшириб, Ишончномага ЖИЭМ бошлиғининг ўзи имзо чекиб, ўз муҳрини босиб, ҳамда қайд рақамини қўйган ҳолда шончнома менга юборилиши лозим. Бу ҳолат ЎзР ФПКнинг 130-моддаси ва ЖИЭКнинг 8-моддаларида қайд қилинган.

ЎзР ЖПКнинг из келтираётган 60-моддасига келсак, унда «вояга етмаган ёхуд белгиланган тартибда муомалага лаёқатсиз деб эътироф этилган гумон қилинувчи, айбланувчи, судланувчи ёки жабрланувчининг ҳуқуқ ва манфаатларини ҳимоя этувчи шахс» ҳақида гап юритилган. Адилхонов Шухрат Шавкатович эса на вояга етмаган ва на белгиланган тартибда муомалага лаёқатсиз деб эътироф этилган гумон қилинувчи, айбланувчи, судланувчи ёки жабрланувчи категориясига киради.

 

Ҳурматли бошлиқ!

 

Мен Сизга маҳбус Ишончномаси бланкини яна жўнатмоқдаман ва бу сафар Сиздан қонун доирасида жавоб оламан деган умиддаман.

 

26 август 2002 йил                                           (Адилхонова Қ)

        

                                 

Бахтиёр ХАМРОЕВ, Джизакское областное отделение, КИН УЯ 64/48, ПЫТКИ, СИЗО УЯ 64/CB-13, СООБЩЕНИЯ, УЯ 64/18

СООБЩЕНИЕ ДЖИЗАКСКОГО ОТДЕЛЕНИЯ ОПЧУ

Logo HRSU                                         Logo Bell-HRSU
O’ZBEKISTON  INSON 
 HUQUQLARI  JAMIYATI
(O’IHJ)
ОБЩЕСТВО  ПРАВ
ЧЕЛОВЕКА УЗБЕКИСТАНА
(ОПЧУ)
HUMAN RIGHTS
SOCIETY OF UZBEKISTAN
(HRSU)
27, 15, Yunusabad-4, TASHKENT, 700093;  tel/fax   (998712) 24-82-47;         tel. (99871)  121-74-47
ДЖИЗАКСКОЕ ОТДЕЛЕНИЕ ОПЧУ: г. Джизак, Заргарлик,16, 31, 708000; hamroev@online.ru;      tel: (998372) 226-52-52; fax: (998372) 226-52-50

17 апреля 2002 г.

В условиях отсутствия справедливости и правосудия

государство превращается в шайку разбойников

Августин Аврелий

Пытки …

 

СООБЩЕНИЕ ДЖИЗАКСКОГО ОТДЕЛЕНИЯ ОБЩЕСТВА

ПРАВ ЧЕЛОВЕКА УЗБКИСТАНА

 

Джабаков Насим, 1980 года рождения, житель г.Джизака, 13 марта 1999 г. был арестован сотрудниками Джизакского городского управления внутренних дел (ГУВД) Илхомом Салимовым и Зарифом Саидалиевым в подозрении в краже. По словам самого Н.Джапакова, действительно он совершил 3 квартирные кражи. Continue reading «СООБЩЕНИЕ ДЖИЗАКСКОГО ОТДЕЛЕНИЯ ОПЧУ»

Бахтиёр ХАМРОЕВ, Джизакское областное отделение, КИН УЯ 64/48, СООБЩЕНИЯ

СООБЩЕНИЕ ДЖИЗАКСКОГО ОБЛАСТНОГО ОТДЕЛЕНИЯ ОБЩЕСТВА ПРАВ ЧЕЛОВЕКА УЗБЕКИСТАНА

Logo HRSU                                         Logo Bell-HRSU

O’ZBEKISTON  INSON             HUQUQLARI  JAMIYATI

(O’IHJ)

ОБЩЕСТВО  ПРАВ

ЧЕЛОВЕКА УЗБЕКИСТАНА

(ОПЧУ)

HUMAN RIGHTS

SOCIETY OF UZBEKISTAN

(HRSU)

27, 15, Yunusabad-4, TASHKENT, 700093;  tel/fax   (998712) 24-82-47;         tel. (99871)  121-74-47
  O’IHJ Jizzax viloyati bo’limi Jizzax shahri, Zargarlik mahallasi, 16-uy, 31-xonadon 
Tel. (37222) 65-252, 65-250 E-mail:  hamroev@online.ru 

14 апреля 2002 г.

В условиях отсутствия справедливости и правосудия

государство превращается в шайку разбойников

Августин Аврелий

            Об удручающем состоянии содержания заключенных в пенитенциарных учреждениях Узбекистана знают уже многие.

Осуждение человека судом на определенный срок лишения свободы означает, как известно, ограничение его права свободы передвижения. Все остальные права осужденного не отчуждаются, и он в местах лишения свободы должен пользоваться ими безо всяких препятствий. Continue reading «СООБЩЕНИЕ ДЖИЗАКСКОГО ОБЛАСТНОГО ОТДЕЛЕНИЯ ОБЩЕСТВА ПРАВ ЧЕЛОВЕКА УЗБЕКИСТАНА»

БИЛДИРИШНОМАлар, ЖАСЛИҚ – УЯ 64-71, УЯ - 64/49, УЯ-64/51, ҚИЙНОҚЛАР

00.12.30-ҚАМОҚХОНА ИЧИДА ҚАМОҚХОНА

30 декабрь 2000 й.

Қамоқхона ичида қамоқхона

             Қарши шаҳридаги УЯ 64/51 қамоқхонада 159-модда билан айбланиб, 14 йиллик жазо муддатини ўтаётган Саъдулло Ҳабибуллаев қамоқхона бошлиғининг буйруғи билан уч ойга «қамалди». Сабаби: у ўз рафиқасига хат ёзиб, мактуб сўнгида «Аллоҳнинг марҳамати билан, чекаётган қора кунларимизнинг ёруғи ҳам бўлиб қолар!» деб ёзган эди, холос.

             Дарҳақиқат, қамоқхона мутасаддиларининг «кичигидан каттасигача» Аллоҳдан эмас, Аллоҳ сўзидан ўлгудек қўрқишади. Шунинг учун ҳам кўпчилик махбуслар қамоқхона ичидаги қамоқхонага маҳкум бўлмоқдалар.

Қамоқхонадаги исломийларга алоҳида муносабат

             Қаршидаги УЯ 61/49 қамоқхона бошлиғи Худойбердиев Собир ҳам айнан исломий маҳбусларга нисбатан турли жазо усулларини қўлламоқда. Мазкур қамоқхонада жазо муддатини ўтаётган Жавоҳир Юсуповнинг аёли ва укаси учрашув муддати келгани учун қамоқхонага келдилар.

             Бу куни 28 декабрь Рамазон ҳайити куни эди. Бироқ, Худойбердиев уларнинг учрашув аризаларига имзо чекмади, ҳатто олиб борган озиқовқатларини ҳам қабул қилишдан бош тортди. Сабабини сўрашганда «Э, ўша ҳайитларингни онасини…», дея ҳақоротомуз сўкинди.

             Ўғрилик, зинокорлик ва наркотик билан қамоққа тушиб, жазоларини ўтаётган Қодир Раҳматов, Зоир Дўстмуҳамедов ва Зариф Зуфаровларни йўқлаб келганлар шу куни суткалик учрашув учун рухсатнома олдилар. Чунки улар «оддий» маҳбуслар, исломий эмас.

Навбат аёлларга келмоқда

             2000 йилнинг 20 декабрида Кўкча маҳалласи, 24-хонадонида Қадр кечаси муносабати билан Қурьон хатм қилиб ўтирган беш нафар аёлни миллий хавфсизлик бўлими ходимлари қуролланган ҳолатда кириб хибсга олишгани ҳақидаги хабарни берган эдик.

             28 декабрь куни улардан 4 киши давлат кассасига 12.750 сўм жарима тўлаш эвазига уйларига қайтишди. Бироқ 4 нафар фарзанднинг онаси Фаридага нисбатан жиноий иш қўзғатилди. У ҳозир шаҳар миллий хавфсизлик ходимлари томонидан тергов қилинмоқда.

             Бир йил муқаддам унинг турмуш ўртоғи кўзи ожиз бўлишига қарамай хибсга олиниб, 10 йиллик қамоқ жазосига ҳукм килинган эди. Фарзандларининг каттаси 8 ёш, кичиги 2 ёш. «Оналар ва болалар» йилининг биринчи кунлариданоқ 4 мурғак тирик етимларга айланишди.

Динсизнинг таъзирини имонсиз бермоқда

             Бутун дунё мусулмонлари 2000 йил йил 27 декабрь куни рамазон ҳайитини байрам қилдилар. Ўзбекистон мусулмонларининг муфтийси Абдурашид қори эса президент Каримовнинг кўрсатмаси билан 28 декабрь кунини рамазон ҳайити деб фатво берди. Бутун дунё мусулмон давлатларидан 27 декабрда келган табрик телеграммаларидан мулзам тортганиданми, ё бошқа сабабми, Юртбоши ўзини «бу борада беайб эканини, дин ишларига умуман аралашмаслигини» исботлашнинг йўлини излади.

             Энг тўғри йўл муфтий Абдурашид қорини «фатво чиқаришда хатога йўл қўйган»га чиқариб, эгаллаб турган лавозимидан олиб ташлаш масаласини кўндаланг қўйди. Ҳозирча бутун бошли Ўзбекистон диёрида унинг ўрнига номзодликка Тошкент шаҳар бош имом хатиби Анвар ҳожидан бўлак шахс топилгани йўқ.

             Дарҳақиқат Анвар ҳожи Каримовга ҳақиқий содиқ қул бўла олишига шўбҳа йўқ. Унинг шу дамгача Ислом динини эмас, Ислом акасининг шаънини ҳимоя қилиш борасидаги хизматлари беқиёс эканлиги ҳеч кимга сир эмас.

Қамоқхонами   ёки …

             Рамазон ойининг биринчи кунларида Қорақалпоғистоннинг Жаслиқ ва Қаршидаги қамоқхоналарда ҳукумат одамларининг ваҳшиёна азоблашлари оқибатида бир қанча исломий йигитлар оламдан ўтдилар. 1974 йили Сурхондарё вилоятининг Денов тумани, Амир Темур жамоа хўжалигида туғилиб ўсган, кейинчалик Тошкент шаҳрида яшаган Носиров Ҳабибулло (Фатҳулло) ушбу шаҳидларнинг биридир.

             У 1999 йилнинг июль ойида судланиб, 10 йилга озодликдан маҳрум қилинганди. У жазони УЯ 64/49 да ўтаётиб, кейинчалик Жаслиққа ўтказилди. Ҳабибулло ибодат қилгани учун қаттиқ калтаклаш оқибатида ўлдирилган. Ҳабибулло хонадонига олиб келинганда, калтак зарбидан бадани кўкариб кетган ва олди миясининг ўнг томони ёрилган эди.

             Кўринишидан уни калтаклаш пайтида миясига қаттиқ ўткир нарса билан уришган. Ҳабибуллонинг акаси Носиров Ҳафизулло ҳам 20 йиллик қамоқ жазосини Товоқсойдаги қамоқхонада ўтказмоқда.

Режим исковичларининг ваҳшийликлари

             Хавфсизлик хизмати ва ички ишлар ходимлари ҳайит кунлари кўчаларда, бозорларда роса изғидилар. Гумон қилинаётган шахсни кўчада ёки бозорда учратиб қолсалар, уни ўша жойнинг ўзида, одамлар орасида ваҳшийларча калтакладилар. Масалан, шу кунлари эрта тонгда Тошкент шаҳар Шайхонтоҳур тумани Маҳтумқули кўчаси 9 уйда яшовчи Турсунбоев Мирориф ўзининг шахсий машинасида фарзандларини мактабга олиб кетаётганида ўз маҳалласида ички ишлар ходимлари томонидан ўққа тутилиб тўхтатилган.

             Бахтли тасодиф туфайлигина тирик қолган Мирориф хушини йўқотгунча 2 фарзанди кўзи олдида калтакланган ва олиб кетилган. Унинг оила аъзолари бугунгача қаердалигини ҳам билишолмай сарсон бўлиб юришибди.

Инсон Ҳуқуқлари Жамияти кенгаймоқда

             30 декабрь 2000 йил Жиззах вилояти Зарбдор тумани Бўстон шаҳарчасида Ўзбекистон Инсон Ҳуқуқлари Жамиятининг Жиззах вилояти Зарбдор туман бўлими таъсис йиғилиши бўлиб ўтди. Йиғилишда туман бўлимини очиш ва раҳбариятни сайлаш масалалари кўрилиб чиқилди. Туман бўлимининг раиси этиб Қурбoнов Муйдинжон, раис муовини вазифасига Мусурмонова Шаҳрибонулар сайландилар.

             Йиғилишда Ўзбекистон Инсон Ҳуқуқлари Жамияти Бош котиби Толиб Ёқубов ҳамда Жиззах вилоят ташкилотининг раиси Бахтиёр Ҳамраевлар иштирок этдилар.

МХХнинг сирини унинг бошлиғи фош қилиб қўйди

             2000 йилнинг охирида халқаро инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилувчи «HRW» нодавлат ташкилотининг ижрочи директори Кеннет Роуз бошчилигидаги бир гурух делегация вакиллари Ўзбекистон Республикаси Олий суди, ИИВ ва Миллий хавфсизлик хизмати раҳбарлари билан учрашувлар ўтказдилар.

             Жумладан улар МХХ раисининг биринчи ўринбосари Бахтиёр Ғуломов билан бўлган суҳбатда МХХ терговхонасида калтаклаш оқибатида ўлдирилган Сайдаминов Нўмон билан боғлиқ масалани кўтардилар.

             Ғуломов Сайдаминовнинг ўлими чиндан ҳам оперходимлар томонидан калтаклаш оқибатида содир этилганини инкор қилмагани ҳолда, бу воқеани «мажбурий ҳаракат, яъни Сайдаминов қочмоқчи бўлганда содир этилган» деб баҳолади ва бу инцидент устида ҳозир ҳам иш олиб борилаётганини айтиб, бу ҳақда албатта келгусида маълумот берилажагини таъкидлади.

           «Сайдаминовнинг ота-онасига берилган марҳумнинг «Юрак касаллигидан» ўлганлиги ҳақидаги гувоҳнома билан Ғуломовнинг важ-кoрсонлари ўртасидаги номутаносиблик бу соҳада кўп масалаларга ойдинлик киритади, деди делегатсия вакили Кассандра Кавано.

           Мaълумoтлaр Ўзбeкистoн Инсoн Ҳуқуқлaри Жaмиятидaн oлинди.

“Мусулмoн Ўзбeкистoн” сaйти

 

 

 

 

СООБЩЕНИЯ, УЯ - 64/49, УЯ 64/18, УЯ 64/29

00.12.15-СУДЬЯ УЛМАСОВ v ЕЛЕНА УРЛАЕВА

HRSU blanc15 декабря 2000 г.

СООБЩЕНИЕ ОБЩЕСТВА ПРАВ ЧЕЛОВЕКА УЗБЕКИСТАНА

В беседах с представителями властных структур всегда чувствуется, что они защищая политику правительства не замечая того показывают ее истинное лицо. Continue reading «00.12.15-СУДЬЯ УЛМАСОВ v ЕЛЕНА УРЛАЕВА»

СООБЩЕНИЯ, УЯ 64/21, УЯ 64/29

00.11.21-КТО БОИТСЯ АМНИСТИИ

HRSU blanc21 ноября 2000 г.

СООБЩЕНИЕ ОБЩЕСТВА ПРАВ ЧЕЛОВЕКА УЗБЕКИСТАНА

Информация о суде в г. Чирчике по делу об убийстве
солдата Дмитрия Попова

18 ноября 2000 г. судебный процесс Военного Суда в г. Чирчике. Continue reading «00.11.21-КТО БОИТСЯ АМНИСТИИ»

СООБЩЕНИЯ, УЯ - 64/49

00.09.26-ОЧЕРК ПОЕЗДКИ В УЯ 64-49 (г. КАРШИ)

HRSU blanc26 сентября 2000 года

ОЧЕРК ПОЕЗДКИ В УИН УЯ 64/49 (г. КАРШИ)

УИН (учреждение исполнения наказания) УЯ 64/49 считается «красной зоной», где «готовят» осведомителей, стукачей, «шестерок», наводчиков – одним словом, «гадов», как их презрительно называют заключенные. Continue reading «00.09.26-ОЧЕРК ПОЕЗДКИ В УЯ 64-49 (г. КАРШИ)»

СООБЩЕНИЯ, УЯ 64-46

00.03.27-НЕМАТ КАРИМОВ УБИТ В УЯ 64-46

HRSU blanc

Сообщение

Общества Прав Человека Узбекистана (ОПЧУ)

 

КАРИМОВ НЕЪМАТ МАМЕТЖИТОВИЧ – 1967 г.р., проживавщий по адресу: г. Андижан, улица Алмазар, 3,  был арестован 26 марта 1999 года по подозрению в причастности к терактам 16 февраля 1999 г. Continue reading «00.03.27-НЕМАТ КАРИМОВ УБИТ В УЯ 64-46»

ЖАСЛЫК – УЯ 64-71, СООБЩЕНИЯ, УЯ - 64/25, УЯ - 64/49, УЯ 64/61, УЯ 64/71

00.01.05-УМАРХОН НАЗАРОВ

HRSU blanc5 января 2000 г.

В 19 ноября 1999 года в отделении внутренних дел Шахрисябза со стороны сотрудников милиции был убит в результате жестокого избиения Жумаев Шерали 1952 г.р. – отец двоих детей. Continue reading «00.01.05-УМАРХОН НАЗАРОВ»