HOLLAND

Mensenrechtenactivist Yaqubov vreest dat Brussel slechts kiest voor dialoog 
`EU moet ezbeldstan aanpakken' 
Interview Talib Yaqubov De Oezbeekse mensenrech-tenactivist vindt dat de EU zijn land hard moet aanpakken. Van onze verslaggeefster Sacha Kester 
AMSTERDAM Er zijn geen televisie-beelden van, maar wel foto's en ver-klaringen van ooggetuigen. Dui-zenden Oezbeken gingen in mei 2005 de straat op om iets te zeggen dat ze voorheen nooit hadden ge-d urfd:'De regering deugt niet! Pre-sident Karimov moet weg!' Een dag later was de opstand in Andijan, in het oosten van Oezbe-kistan, voorbij. Het leger had het vuur op de massa geopend en hon-derden mannen, vrouwen en kin-deren waren omgekomen. Vol-gens de regering zijn deze cijfers overdreven en zouden 'slechts' 187 
D • De 1,(0(K5 
mensen zijn gedood. Geen onschuldigen, maar moslimterroris-ten die de stabiliteit bedreigden. Naar aanleiding van dit incident besloot de Europese Unie tot sancties: een wapen-embargo en reisre-stricties. In mei besluit de EU of deze worden Talib Yaqub verlengd en het lijkt Foto Najib N erop alsof de menin-gen daarover verdeeld zijn. De Duitse minister van Buitenlandse Zaken, Frank-Walter Steinmeier, zei in november dat er 'geen reden is om de sancties te handhaven, of te handhaven in de huidige vorm.' Maar volgens mensenrechtenor-ganisaties is het 'klimaat van angst' in Oezbekistan alleen maar erger geworden. Meer dan no per-sonen zijn beschuldigd van be-trokkenheid bij de protesten in Andijan en terrorisme en hebben elr! Mn •

ov afid 
lange celstraffen. ge-kregen. Activisten en oppositieleden zitten in de gevangenis en burgers zijn gevlucht. Talib Yaqubov, een Oezbeekse mensen-rechtenactivist die in ballingschap in Frank-rijk leeft; was deze week in Nederland om ervoor te pleiten dat de regering zich bin-nen EU-verband hard maakt voor handhaving van sanc-ties. 'Of ze zelfs aan te scherpen', zegt hij :'Want wat kan de EU doen om ervoor te zorgen dat Karimov het systeem verandert? Vriende-• lijk blijven en afwachten?' De beloftes die Kari mov 131j mon-de van zijn minister van Buiten-landse Zaken, Vladimir Noiov, heeft gedaan, zijn volgens Yaqubov niets waard. 'In november 2005 heeft hij in Brussel toegezegd de mensenrechtensituatie in Oezbe-
Doficierdo\9 5 ahfiL 
200-.7 
kistan te verbeteren. Maar er is nog geen enkele actie ondernomen.' Yaqubov vreest echter dat de EU zal zwichten voor de mogelijkheid tot een dialoog, vooral omdat er• ook belangen liggen. Oezbekistan is rijk aan gas.. En Duitsland, dat momenteel voorzitter van de EU is, heeft een militaire basis in het land. Kortom, een harde lijn aan-houden, kost geld. En de vrees dat moslimterroristen het land over-nemen als Karimov valt, is groot. • Zonder druk van buitenaf ziet hij echter geen verbetering van de situatie. De oppositie in het land zelf is volledig gekneveld en mond-dood geinaakt. Of er mogelijk dis-sidenten in de kring rond Karimov zijn? 'Ik heb geen flauw idee. 'Maar ik heb wiskunde gestu- • deerd, en als ik aan kansbereke-ning doe, zou het best zo kunnen zijn dat er een persoon is die zich wel voor de democratie wil inzet-ten. Hij zal alleen nooit de kans krijgen om zich uit te spreken. 
77} . 
Buite►\ Land — 
• A